Επιχειρήσεις και Βιομηχανία

Επιχειρήσεις και Βιομηχανία

Βασικά μηνύματα

• Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δύο βασικούς τύπους κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα: άμεσοι φυσικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι μετάβασης που προκύπτουν από την αντίδραση της κοινωνίας στην κλιματική αλλαγή.

• Στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι χώρες του Νότου είναι πιθανό να αναφέρουν υψηλότερους φυσικούς κινδύνους για τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων σε σχέση με άλλες περιοχές. Ακολουθούν οι επιχειρήσεις στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, οι οποίες αναφέρουν μεγαλύτερη ευπάθεια στους φυσικούς κλιματικούς κινδύνους από ό,τι οι επιχειρήσεις στη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη. Οι κίνδυνοι μετάβασης είναι λιγότερο εμφανείς, καθώς εξαρτώνται από τις παγκόσμιες δεσμεύσεις για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές.

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, δρομολόγησε το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη. Στόχος του σχεδίου είναι η κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων προκειμένου να τονωθεί η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ένα μέρος αυτού του σχεδίου είναι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, το οποίο εξετάζει επίσης το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής.

Επιπτώσεις και τρωτά σημεία

Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν δύο βασικούς τύπους κινδύνων που σχετίζονται με το κλίμα: άμεσοι φυσικοί κίνδυνοι και κίνδυνοι μετάβασης που προκύπτουν από την αντίδραση της κοινωνίας στην κλιματική αλλαγή.

Οι φυσικοί κίνδυνοι είναι ευκολότερο να παρατηρηθούν και για τις επιχειρήσεις να κατανοηθούν όπως προκύπτουν από την έκθεση σε οξείες καταστάσεις ή από χρόνιο μετασχηματισμό. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις αλυσίδες εφοδιασμού, τη διανομή και τις πωλήσεις με διάφορους τρόπους. Η κλιματική αλλαγή οδηγεί σε συχνότερα και σοβαρά ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως πλημμύρες και ξηρασίες. Τα γεγονότα αυτά μπορούν να διαταράξουν τα δίκτυα μεταφορών και εφοδιαστικής, προκαλώντας καθυστερήσεις και ζημιές σε εμπορεύματα υπό διαμετακόμιση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ελλείψεις ή πλεονασματικά αποθέματα, επηρεάζοντας τις πωλήσεις και τα έσοδα.

Οι αλλαγές στη θερμοκρασία μπορεί να επηρεάσουν τη διαθεσιμότητα και την ποιότητα ορισμένων προϊόντων. Για παράδειγμα, οι καλλιέργειες μπορεί να επηρεαστούν από μεταβολές της θερμοκρασίας και των βροχοπτώσεων, με αποτέλεσμα χαμηλότερες αποδόσεις και χαμηλότερη ποιότητα. Αυτό μπορεί να διαταράξει τις αλυσίδες εφοδιασμού και να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.

Οι προσπάθειες μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, όπως η τιμολόγηση του άνθρακα και οι εντολές για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μπορούν να αυξήσουν το κόστος της ενέργειας και άλλων εισροών. Αυτό μπορεί να αυξήσει το κόστος παραγωγής, μεταφοράς και διανομής, το οποίο μπορεί να μειώσει τα κέρδη ή να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.

Η θερμότητα επηρεάζει αρνητικά την ανθρώπινη υγεία και μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλότερη απόδοση εργασίας (μειωμένη παραγωγικότητα) ή σε λιγότερες ώρες εργασίας (προμήθεια εργασίας), ιδίως σε τομείς που είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι, όπως η γεωργία, η δασοκομία, τα ορυχεία και τα λατομεία ή οι κατασκευές. Η παραγωγικότητα πάσχει από την ανάγκη των εργαζομένων να επιβραδύνουν τον ρυθμό εργασίας τους και να κάνουν επιπλέον διαλείμματα για να ενυδατωθούν και να δροσιστούν.

Η ΕΤΕπΙS (2020) ρώτησε τις επιχειρήσεις εάν οι φυσικοί κίνδυνοι επηρέασαν τις δραστηριότητές τους. Στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι χώρες του Νότου είναι πιθανό να αναφέρουν υψηλότερους φυσικούς κινδύνους για τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων σε σχέση με άλλες περιοχές. Ακολουθούν οι επιχειρήσεις στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, οι οποίες αναφέρουν μεγαλύτερη ευπάθεια στους φυσικούς κλιματικούς κινδύνους από ό,τι οι επιχειρήσεις στη Δυτική και Βόρεια Ευρώπη. Αυτή η σχετικά υψηλότερη αντίληψη του φυσικού κινδύνου, ιδίως στη Νότια Ευρώπη, μπορεί να οφείλεται στην αυξανόμενη απειλή ξηρασίας, τον περιορισμό της παραγωγής τροφίμων και την πιθανή διατάραξη του τουρισμού στην περιοχή. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις με δραστηριότητες που είναι πιο ευάλωτες σε ακραία καιρικά φαινόμενα — όπως οι τομείς των υποδομών, συμπεριλαμβανομένης της ηλεκτρικής ενέργειας, των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, των μεταφορών, των κατασκευών και των υπηρεσιών (πιθανότατα φιλοξενίας) — είναι επίσης πιο πιθανό να αντιληφθούν υψηλότερους φυσικούς κινδύνους.

Οι κίνδυνοι μετάβασης είναι λιγότερο εμφανείς, καθώς εξαρτώνται από τις παγκόσμιες δεσμεύσεις για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές. Καθώς αυξάνεται η ευαισθητοποίηση σχετικά με την κλιματική αλλαγή, οι προτιμήσεις των καταναλωτών μετατοπίζονται προς πιο βιώσιμα προϊόντα και πρακτικές (π.χ. αύξηση της ζήτησης τοπικών προϊόντων). Αυτό μπορεί να επηρεάσει τις πωλήσεις και τη ζήτηση για ορισμένα προϊόντα, καθώς οι καταναλωτές μπορούν να επιλέξουν να αγοράσουν προϊόντα από εταιρείες που δίνουν προτεραιότητα στη βιωσιμότητα και μειώνουν το αποτύπωμα άνθρακα.

Πλαίσιο πολιτικής

Το πλαίσιο πολιτικής για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή για τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες στην ΕΕ θεσπίζεται κατά κύριο λόγο μέσω της στρατηγικής της ΕΕ για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Η στρατηγική καθορίζει ένα πλαίσιο δράσης και προσδιορίζει μια σειρά μέτρων που πρέπει να ληφθούν τόσο σε ενωσιακό όσο και σε εθνικό επίπεδο.

Ειδικότερα, η στρατηγική της ΕΕ για την προσαρμογή τονίζει την ανάγκη προσαρμογής των επιχειρήσεων και των βιομηχανιών στην κλιματική αλλαγή, προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και ανθεκτικότητά τους. Αναγνωρίζει ότι οι επιχειρήσεις και οι βιομηχανίες θα επηρεαστούν από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Επιπλέον, η ΕΕ έχει εκδώσει διάφορους κανονισμούς και οδηγίες που απαιτούν από τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες να λαμβάνουν μέτρα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Για παράδειγμα, η οδηγία της ΕΕ για τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών απαιτεί από ορισμένες μεγάλες εταιρείες να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιδόσεις τους, συμπεριλαμβανομένων των κινδύνων και των ευκαιριών για την κλιματική αλλαγή.

Η ταξινομία της ΕΕ είναι ένα σύστημα ταξινόμησης, το οποίο καταρτίζει κατάλογο περιβαλλοντικά βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο βοηθώντας την ΕΕ να αυξήσει τις βιώσιμες επενδύσεις και να εφαρμόσει την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Η ταξινομία της ΕΕ θα παρέχει στις επιχειρήσεις, τους επενδυτές και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής κατάλληλους ορισμούς για τις οποίες οι οικονομικές δραστηριότητες μπορούν να θεωρηθούν περιβαλλοντικά βιώσιμες, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων που πρέπει να πληρούν οι οικονομικές δραστηριότητες για να συμβάλουν σημαντικά στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Με τον τρόπο αυτό, θα πρέπει να δημιουργήσει ασφάλεια για τους επενδυτές, να προστατεύσει τους ιδιώτες επενδυτές από την προβολή ψευδοοικολογικής ταυτότητας, να βοηθήσει τις εταιρείες να γίνουν πιο φιλικές προς το κλίμα, να μετριάσει τον κατακερματισμό της αγοράς και να συμβάλει στη μετατόπιση των επενδύσεων εκεί όπου είναι περισσότερο αναγκαίες.

Για το συγκεκριμένο θέμα του χρηματοπιστωτικού τομέα, πατήστε εδώ.

Βελτίωση της βάσης γνώσεων

Το έργο CERES, το οποίο αντιπροσωπεύει την κλιματική αλλαγή και τους ευρωπαϊκούς υδάτινους πόρους, είναι ένα ερευνητικό έργο που αποσκοπεί στη βελτίωση της κατανόησης των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στην ευρωπαϊκή αλιεία και υδατοκαλλιέργεια και στην ανάπτυξη στρατηγικών προσαρμογής για αυτές τις βιομηχανίες. Το έργο περιλαμβάνει περιπτωσιολογικές μελέτες σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και επικεντρώνεται στη βελτίωση της ανθεκτικότητας των βιομηχανιών αλιείας και υδατοκαλλιέργειας στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Επιπλέον, ο διάλογος για την κλιματική ανθεκτικότητα αποσκοπεί στη μείωση αυτού του χάσματος για την προστασία του κλίματος—το χάσμα μεταξύ του ποσού που χάνεται και του ποσού της ασφάλισης — και στην εξεύρεση τρόπων για την τόνωση των επενδύσεων για την καλή προσαρμογή. Πρωταρχικό καθήκον του διαλόγου για την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή είναι η ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης των απωλειών που προκαλούνται από καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα και ο προσδιορισμός του τρόπου με τον οποίο ο ασφαλιστικός κλάδος μπορεί να συμβάλει περισσότερο στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, από δράσεις που αυξάνουν τη διείσδυση της ασφάλισης κλιματικού κινδύνου για τη βιομηχανία και το σύνολο της κοινωνίας, έως τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών για περισσότερες επενδύσεις σε ορθές λύσεις προσαρμογής.

Στήριξη των επενδύσεων και της χρηματοδότησης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, από κοινού με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, δρομολόγησε το Επενδυτικό Σχέδιο για την Ευρώπη. Στόχος του σχεδίου είναι η κινητοποίηση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων προκειμένου να τονωθεί η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία θέσεων εργασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ένα μέρος αυτού του σχεδίου είναι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων.

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), ο Ευρωπαϊκός Κόμβος Επενδυτικών Συμβουλών και η Ευρωπαϊκή Πύλη Επενδυτικών Έργων δημιουργήθηκαν για την κινητοποίηση επενδύσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το ΕΤΣΕ θα πρέπει να στηρίζει έργα σύμφωνα με τους στόχους της Ένωσης για την ενέργεια, το κλίμα και την απόδοση που ορίζονται στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» και στο πλαίσιο για τις πολιτικές για το κλίμα και την ενέργεια με ορίζοντα το 2030, τα οποία αποσκοπούν στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη. Το ΕΤΣΕ αποσκοπεί στη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων σε βασικούς τομείς, όπως οι υποδομές, η ενεργειακή απόδοση, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η έρευνα και η καινοτομία, και η αύξηση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση για οντότητες με έως 3000 εργαζομένους, με ιδιαίτερη έμφαση στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) και τις μικρές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης.

Το «Ταμείο για το Κλίμα και τις Υποδομές» είναι ένας νέος επιχειρηματικός τομέας στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων (ΕΤΕ). Το ΕΤΕ είναι θεσμικό όργανο της ΕΕ που ιδρύθηκε το 1994 για τη στήριξη των ΜΜΕ παρέχοντάς τους πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Κύριος στόχος του ΕΤΕ είναι η προώθηση της οικονομικής μεγέθυνσης και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης μέσω της στήριξης της ανάπτυξης και της ανάπτυξης των ΜΜΕ, οι οποίες θεωρούνται ως η κινητήρια δύναμη της ευρωπαϊκής οικονομίας. Για να επιτευχθεί αυτό, το ΕΤΕ παρέχει μια σειρά χρηματοπιστωτικών προϊόντων και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων εγγυήσεων, επενδύσεων μετοχικού κεφαλαίου και άλλων μορφών χρηματοδότησης καταμερισμού του κινδύνου. Ο μηχανισμός του ΕΤΕ αποτελείται επί του παρόντος από δύο πηγές χρηματοδότησης με συνολική επενδυτική ικανότητα ύψους 400-600 εκατ. ευρώ ετησίως έως το 2027. Περαιτέρω πηγές χρηματοδότησης είναι πιθανό να ακολουθήσουν στο εγγύς μέλλον. Οι επενδύσεις του Ταμείου για το Κλίμα και τις Υποδομές του ΕΤΕ εστιάζουν πρωτίστως στη δράση για το κλίμα και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

Υποστήριξη της εφαρμογής της προσαρμογής

• COSME, το πρόγραμμα για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
• Οι υπηρεσίες της ΕΕ για το κλίμα, οι οποίες παρέχουν υπηρεσίες που ωφελούν εκατομμύρια ανθρώπους και επιχειρήσεις.
• Το Oasis Hub είναι ένας ανεξάρτητος παγκόσμιος φορέας συγκέντρωσης δεδομένων για τις καταστροφές, τις ακραίες καιρικές συνθήκες, την κλιματική αλλαγή και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, τα εργαλεία και τις υπηρεσίες, καθώς και την παροχή υπηρεσιών για τη βελτίωση των συνόλων δεδομένων, τη συγκέντρωση δεδομένων και την εμπορευματοποίηση. Στοχεύει στη δημιουργία μιας ανοικτής και διαφανούς πλατφόρμας δεδομένων που βοηθά στην παροχή πληροφοριών για το περιβάλλον, την κλιματική αλλαγή, τις καταστροφές και τους κινδύνους στη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα.

Η ΕΕ προσφέρει επίσης στις επιχειρήσεις μια σειρά υπηρεσιών υποστήριξης μέσω του δικτύου Enterprise Europe Network σχετικά με την ανθεκτικότητα, για την ενδυνάμωση των ΜΜΕ που αναπτύσσουν ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων σε μελλοντικές προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή, και μέσω του Erasmus για νέους επιχειρηματίες.