Εξασφάλιση της μελλοντικής ύδρευσης σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο στην κοιλάδα του ποταμού Lavant στην Καρινθία

Η κοιλάδα του ποταμού Lavant βρίσκεται στο νότιο χείλος της κύριας κορυφογραμμής των Άλπεων και περικλείεται από τις οροσειρές του Saualpe στα δυτικά και του Koralm στα ανατολικά, οι οποίες κυμαίνονται έως και 2100 m. Το Wolfsberg, η πρωτεύουσα της επαρχίας και το St. Andrä είναι οι μεγαλύτερες πόλεις της περιοχής. Οι πηγές στις δύο οροσειρές παρέχουν το μεγαλύτερο μέρος του πόσιμου νερού και του νερού εξυπηρέτησης για τους δήμους.

Η κοιλάδα του ποταμού Lavant χαρακτηρίζεται από χαμηλές ποσότητες βροχοπτώσεων. Με μέση ετήσια βροχόπτωση μικρότερη από 800 mm, η κοιλάδα είναι μία από τις ξηρότερες περιοχές της Καρινθίας. Επιπλέον, οι γεωλογικές συνθήκες είναι δυσμενείς για την αποθήκευση των υπόγειων υδάτων, οι απορρίψεις των πηγών είναι μάλλον χαμηλές και μόνο ένας περιορισμένος αριθμός πηγών μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παροχή νερού. Λόγω αυτών των φυσικών περιορισμών στη διαθεσιμότητα νερού, η περιοχή έχει ήδη πληγεί από λειψυδρία τις τελευταίες δεκαετίες, ιδίως κατά τα θερμά και ξηρά καλοκαίρια (ΕΟΠ 2009· BMLFUW 2016). Σημαντικά εποχικά σημεία συμφόρησης στην παροχή νερού σημειώθηκαν συχνά, π.χ. κατά τα έτη 1993, 2002, 2003 και 2012.

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ήταν αισθητές στην περιοχή ήδη κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών. Τα τελευταία 100 χρόνια, υπάρχει μια σαφής τάση μείωσης των ετήσιων βροχοπτώσεων στα περισσότερα μέρη της Καρινθίας νότια της κύριας κορυφογραμμής των Άλπεων. Στην περιοχή της κοιλάδας του Lavant, οι ετήσιες βροχοπτώσεις μειώθηκαν κατά περίπου 15-25 %, με τη μεγαλύτερη εποχική μείωση να σημειώνεται τον χειμώνα.

Υποτίθεται ότι, λόγω της θέσης της Καρινθίας στη σύγκλιση των μεσογειακών και ατλαντικών κλιματικών επιρροών, οι βασιζόμενες σε μοντέλα περιφερειακές προβλέψεις των μελλοντικών τάσεων στα πρότυπα βροχοπτώσεων στο νότιο τμήμα της Αυστρίας υπόκεινται πάντα σε υψηλές αβεβαιότητες και παρουσιάζουν τακτικά έντονες διακυμάνσεις μεταξύ των κλιματικών μοντέλων. Τα προηγούμενα περιφερειακά σενάρια μεταβολών των ετήσιων βροχοπτώσεων κυμαίνονταν από ελαφρώς θετικές έως ελαφρώς αρνητικές τάσεις. Ορισμένα σενάρια προέβλεπαν σημαντική μείωση των θερινών βροχοπτώσεων κατά έως και -15 % από το 2050 και μετά. Τα πλέον πρόσφατα κλιματικά σενάρια για την Αυστρία (ÖKS 15) δείχνουν σημαντική αύξηση της μέσης ετήσιας θερμοκρασίας κατά +1,3 °C (σενάριο μετριασμού του κλίματος σύμφωνα με το RCP4.5) σε 1,5 °C (σενάριο διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης σύμφωνα με το RCP8.5) για την Καρινθία και την κοιλάδα του Lavant έως το 2050 (σε σύγκριση με την περίοδο 1971-2000). Έως το τέλος του αιώνα μπορεί να σημειωθεί ετήσια μέση αύξηση της θερμοκρασίας έως και +4,2 °C σε ένα σενάριο διατήρησης της υφιστάμενης κατάστασης όσον αφορά τις εκπομπές (RCP8.5). Τα σενάρια δείχνουν επίσης αύξηση του ετήσιου αριθμού ημερών θέρμανσης (ημέρες με >30 °C). Αυτά θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά +3,2 ημέρες έως το 2050 και να αυξηθούν έως +5,8 ή ακόμη και +17,1 ημέρες έως το τέλος του αιώνα. Όσον αφορά τον ετήσιο μέσο όρο βροχοπτώσεων, προβλέπονται μικρές αυξήσεις μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, γεγονός που οφείλεται κυρίως σε υψηλότερες προσομοιωμένες ποσότητες βροχοπτώσεων κατά τη χειμερινή περίοδο, αλλά όλα τα αποτελέσματα των μοντέλων που σχετίζονται με τις βροχοπτώσεις στερούνται στατιστικής σημασίας. Σε αντίθεση με τις προβλέψεις για τη θερμοκρασία, οι μελλοντικές τάσεις των βροχοπτώσεων εξακολουθούν να χαρακτηρίζονται από σημαντικά μεγαλύτερες αβεβαιότητες.

Μεγαλύτερη μεταβλητότητα της στάθμης των υπόγειων υδάτων και των παραδόσεων πηγών, με αποκορύφωμα επαναλαμβανόμενες περιόδους λειψυδρίας, είχε παρατηρηθεί ήδη κατά τα έτη πριν από την έναρξη των μέτρων προσαρμογής. Αν και τα αποτελέσματα της περιφερειακής μοντελοποίησης του κλίματος δεν είναι εύκολο να ερμηνευθούν από την άποψη των επιπτώσεών τους για τα αποθέματα υπόγειων υδάτων και την ανανέωση των υπόγειων υδάτων, αναμένεται ότι τα επίπεδα των υπόγειων υδάτων, οι υδροφόροι ορίζοντες και οι απορρίψεις πηγών θα επηρεαστούν από την αυξανόμενη μεταβλητότητα στο μέλλον. Το αποτέλεσμα αυτό είναι πιθανό να προκύψει από τις συνδυασμένες επιπτώσεις της υψηλότερης διακύμανσης των καθεστώτων βροχοπτώσεων μεταξύ των ετών, των πιθανών μειώσεων των θερινών βροχοπτώσεων με παρατεταμένες περιόδους ξηρασίας, των υψηλότερων ποσοστών εξατμισοδιαπνοής και της μειωμένης αναπλήρωσης των υπόγειων υδάτων λόγω των λιγότερων χιονοπτώσεων και της μικρότερης διάρκειας της χιονοκάλυψης τον χειμώνα.

Η μειωμένη διαθεσιμότητα υδάτινων πόρων κατά τη διάρκεια ξηρών και θερμών θερινών περιόδων συμπίπτει με την αύξηση της ζήτησης νερού από τα νοικοκυριά, τον τουρισμό και τη γεωργία, η οποία στο παρελθόν συνέβαλε σε προβλήματα υδροδότησης. Δεδομένου ότι στις κεντρικές περιοχές της κοιλάδας του Lavant αναμένεται περαιτέρω αύξηση του πληθυσμού και των οικιστικών περιοχών, αυτό μπορεί να αυξήσει τη συνολική κατανάλωση νερού και, ως εκ τούτου, να αυξήσει την ευπάθεια της παροχής πόσιμου νερού. Η μείωση της διαθεσιμότητας νερού σε συνδυασμό με τα υψηλότερα ποσοστά απόσυρσης κατά τη διάρκεια ξηρών και θερμών θερινών περιόδων αναγνωρίστηκαν ως απειλή για τη συνέχεια της δημόσιας ύδρευσης και δημιούργησαν έντονη ανάγκη για μέτρα αντιμετώπισης από τον τομέα της διαχείρισης των υδάτων.

Τα δάση καλύπτουν έως και το 50 % της έκτασης της περιοχής, και ιδίως οι δασοσυστάδες σε ορεινές πλαγιές επιτελούν σημαντικές λειτουργίες συγκράτησης υδάτων και προστατευτικές λειτουργίες όσον αφορά τους φυσικούς κινδύνους. Λόγω της εκτεταμένης εισαγωγής σε υψόμετρα κάτω των 900 μέτρων στο παρελθόν, η ερυθρελάτη της Νορβηγίας κατανέμεται πολύ πέρα από τη φυσική της περιοχή και είναι μακράν το κυρίαρχο είδος δέντρων στην περιοχή. Δεδομένου ότι τα έλατα προτιμούν δροσερές και υγρές τοποθεσίες, έχουν ήδη φτάσει σε πολλές τοποθεσίες τα όρια ανοχής τους υπό τις τρέχουσες κλιματικές συνθήκες. Οι πολλαπλές πιέσεις που προκαλούνται από το κλίμα σε αυτά τα δάση δεν οδηγούν μόνο σε απώλειες παραγωγικότητας, αλλά απειλούν επίσης τη ζωτικότητά τους, την οικολογική σταθερότητα και την παροχή σημαντικών οικοσυστημικών υπηρεσιών των δασών, όπως η συγκράτηση νερού, η αποθήκευση νερού και η προστασία από φυσικούς κινδύνους βαρύτητας.

Κύριος στόχος των μέτρων προσαρμογής ήταν η μακροπρόθεσμη διασφάλιση των υδάτινων πόρων και της δημόσιας ύδρευσης. Οι στρατηγικές που ακολουθήθηκαν στοχεύουν τόσο στην πλευρά της προσφοράς όσο και στην πλευρά της ζήτησης για τη διαχείριση του πόσιμου νερού. Από την πλευρά της ύδρευσης, η αναδιοργάνωση του συστήματος ύδρευσης σε περιφερειακό επίπεδο, η κατασκευή νέων υποδομών ύδρευσης και η ανάπτυξη νέων υδάτινων πόρων αποσκοπούν στη διασφάλιση της συνέχειας της ποσοτικής δημόσιας ύδρευσης ακόμη και σε περιόδους μειωμένης φυσικής διαθεσιμότητας νερού και αιχμής της κατανάλωσης. Ένας άλλος στόχος είναι να εξασφαλιστεί η παροχή νερού, ακόμη και αν μία από τις τοπικές εγκαταστάσεις θα πρέπει να αποτύχει για οποιονδήποτε λόγο.

Από την πλευρά της ζήτησης, ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, μέτρα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης αποσκοπούν στην ενθάρρυνση της συμπεριφοράς των πολιτών και των νοικοκυριών όσον αφορά την εξοικονόμηση νερού. Τα εν λόγω μέτρα προσαρμογής ελήφθησαν κυρίως για την αντιμετώπιση των παρατηρούμενων κλιματικών επιπτώσεων και της λειψυδρίας, αλλά υποκινήθηκαν επίσης από δυσμενείς κλιματικές προβλέψεις και αντικατοπτρίζουν μια προληπτική προσέγγιση όσον αφορά τις σημαντικές αβεβαιότητες όσον αφορά τις μελλοντικές βροχοπτώσεις.

Στόχος των περαιτέρω μέτρων που λαμβάνονται από τον τομέα της διαχείρισης των δασών είναι να μειωθεί η ευπάθεια των περιφερειακών δασών στην κλιματική αλλαγή, όπως η καταπόνηση των υδάτων, η δυσανεξία στη θερμότητα, η προσβολή από σκαθάρια του φλοιού και η ευαισθησία σε ζημίες από καταιγίδες, καθώς και να διατηρηθούν ή να βελτιωθούν οι προστατευτικές λειτουργίες (κατακράτηση πλημμυρών, σταθεροποίηση κλίσεων) και οι ικανότητες αποθήκευσης υδάτων των δασικών οικοσυστημάτων.

Οι κύριες δραστηριότητες προσαρμογής στην κοιλάδα του ποταμού Lavant επικεντρώνονται στη διασφάλιση της δημόσιας ύδρευσης. Συμπληρώνονται με περαιτέρω μέτρα για τη μείωση της ζήτησης νερού, επηρεάζοντας τη συμπεριφορά των χρηστών νερού. Έχουν ληφθεί μέτρα προσαρμογής τόσο σε διαδημοτικό επίπεδο, δηλαδή σε περιφερειακό επίπεδο, όσο και σε τοπικό επίπεδο των επιμέρους δήμων. Η εφαρμογή των μέτρων άρχισε ήδη από το 1994· από τότε έχει επεκταθεί σταδιακά και είναι μια συνεχής διαδικασία. Οι ακόλουθες δραστηριότητες προσαρμογής έχουν μέχρι στιγμής αποδειχθεί επιτυχείς για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της λειψυδρίας που προκαλείται από το κλίμα στην περιοχή της κοιλάδας του ποταμού Lavant:

• Ίδρυση του «περιφερειακού δικτύου ενώσεων ύδρευσης της κοιλάδας Lavant», μιας οργανωτικής ρύθμισης για την περιφερειακή ύδρευση, αρχής γενομένης από το 1994. Με τη διασύνδεση των δικτύων ύδρευσης των τεσσάρων δήμων Wolfsberg, St. Andrä, St. Paul και St. Georgen, μπορούν να αντισταθμιστούν οι ελλείψεις νερού σε κάθε δήμο, να αναχαιτιστεί η αιχμή της κατανάλωσης και να κατανεμηθούν οι κίνδυνοι ύδρευσης μεταξύ των δήμων και να μειωθούν συνολικά, μεταξύ άλλων με την παροχή απολύσεων σε υποδομές σε περίπτωση βλάβης του συστήματος. Σήμερα, το δίκτυο σύνδεσης νερού διαθέτει ένα σύστημα μεταφοράς που μπορεί να παρέχει ετήσια ροή απόρριψης 260.000 m³. Το νερό προέρχεται από 12 πηγές σε ιδιόκτητες εκτάσεις· η υδροληψία εξασφαλίζεται από το δίκτυο ύδρευσης μέσω μακροπρόθεσμων συμβάσεων. Αυτή η στρατηγική διαχείρισης κινδύνων έχει αποδειχθεί επιτυχής για περίπου 42.000 καταναλωτές που είναι συνδεδεμένοι με το δημόσιο σύστημα ύδρευσης.
• Η δημιουργία της υποδομής ύδρευσης του δικτύου περιλάμβανε την ανάπτυξη νέων υδάτινων πόρων εντός της περιοχής και την εγκατάσταση νέων αγωγών μεταφοράς. Το νερό εξάγεται μόνο από φυσικές πηγές, χωρίς τη χρήση αντλιοστασίων. Ένα κεντρικό σύστημα τηλεχειρισμού εξασφαλίζει ότι εξάγονται μόνο εκείνες οι ποσότητες νερού που είναι πραγματικά απαραίτητες για τη διατήρηση της παροχής. Μόνο σε περιπτώσεις αιχμής της ζήτησης, το πρόσθετο νερό εκτρέπεται στο σύστημα παροχής. Το νερό από ανεπτυγμένες πηγές που δεν είναι απαραίτητο για την κάλυψη της ζήτησης επιτρέπεται να παραμείνει εντός του υδρολογικού συστήματος και να ρέει σε φυσικά επιφανειακά ρεύματα. Τα μέτρα αυτά διασφαλίζουν ότι οι επιπτώσεις στο υδατικό ισοζύγιο του φυσικού περιβάλλοντος είναι όσο το δυνατόν χαμηλότερες.
• Έχουν ληφθεί ολοκληρωμένα μέτρα υποδομής, οργάνωσης και σχεδιασμού και σε τοπικό επίπεδο. Στην πόλη Wolfsberg, έχουν αναπτυχθεί νέες πηγές νερού, συμπεριλαμβανομένων των βαθιών φρεάτων υπόγειων υδάτων, και έχουν συνδεθεί με το δημόσιο σύστημα τροφοδότησης. Για να περιοριστεί η άντληση νερού από συστήματα υπόγειων υδάτων μεγάλου βάθους, τα αντίστοιχα φρέατα μετατρέπονται μόνο σε έκτακτες καταστάσεις συμφόρησης ζήτησης-προσφοράς. Η δημοτική υποδομή τροφοδοσίας έχει αναβαθμιστεί και επί του παρόντος περιλαμβάνει 400 χιλιόμετρα γραμμών τροφοδοσίας, 83 πηγές, 29 δεξαμενές νερού υψηλού επιπέδου και 7 σταθμούς επεξεργασίας νερού UV. Για την αντιμετώπιση καταστάσεων λειψυδρίας, καταρτίστηκε δημοτικό σχέδιο διαχείρισης κρίσεων, το οποίο προβλέπει μέτρα όπως η συνεχής παρακολούθηση της ύδρευσης, η σύνδεση με το περιφερειακό δίκτυο ύδρευσης και η κατά παραγγελία σύνδεση πρόσθετων γεωτρήσεων βαθέων υπόγειων υδάτων. Μια συμφωνία συνεργασίας με έναν εξωδημοτικό φορέα ύδρευσης επιτρέπει την εισαγωγή πρόσθετου πόσιμου νερού, εάν αυτό απαιτείται.

Παράλληλα με την προσαρμογή της διαχείρισης της ύδρευσης, τα δημοτικά έργα ύδρευσης της περιοχής επιδιώκουν να διαχειριστούν τη ζήτηση νερού παρέχοντας πληροφορίες σχετικά με την κατάσταση της παροχής πόσιμου νερού και τα μέτρα εξοικονόμησης νερού στους πελάτες τους. Η πόλη Wolfsberg διαθέτει σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και παρέχει καθημερινά επικαιροποιημένα δεδομένα σχετικά με την κατάσταση του πόσιμου νερού στην ιστοσελίδα της. Ανάλογα με το επίπεδο της κατάστασης έγκαιρης προειδοποίησης, συνιστώνται διάφορα μέτρα εξοικονόμησης νερού. Σε καταστάσεις υψηλής καταπόνησης των υδάτων, τίθενται σε ισχύ κανονιστικά μέτρα, όπως απαγορεύσεις πλήρωσης πισίνων, άρδευσης κήπων και πλύσης αυτοκινήτων. Η ευαισθητοποίηση σχετικά με θέματα διαχείρισης των υδάτων αποτελεί επίσης τακτικό επίκεντρο της δημοτικής εφημερίδας και άλλων τοπικών μέσων ενημέρωσης.

Έχουν επίσης τεθεί σε εφαρμογή μέτρα προσαρμογής για τη διαχείριση των δασών, η οποία έχει ήδη επηρεαστεί αρνητικά από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Η δασοκομική διαχείριση αποσκοπεί στη μείωση της κλιματικής ευπάθειας των δασών της περιοχής μέσω της προώθησης της χρήσης πιο ανθεκτικών στην ξηρασία ειδών δέντρων και της δημιουργίας πιο ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή μικτών δασοσυστάδων. Για τη διατήρηση και την αποκατάσταση τόσο των παραγωγικών όσο και των μη παραγωγικών λειτουργιών των δασών, τα μέτρα προσαρμογής επικεντρώνονται στην προσαρμογή της σύνθεσης των ειδών δένδρων με την αντικατάσταση των εξαιρετικά ευάλωτων δένδρων ερυθρελάτης της Νορβηγίας με άλλα αυτόχθονα είδη δένδρων που είναι καλύτερα προσαρμοσμένα στις αλλαγές των τοπικών κλιματικών συνθηκών. Έχουν θεσπιστεί συμβουλευτικές υπηρεσίες στο πλαίσιο της περιφερειακής δασικής αρχής και ένα πρόγραμμα χρηματοδοτικής στήριξης για την ενθάρρυνση και την προώθηση της προσαρμοστικής διαχείρισης των δασών από τους ιδιοκτήτες δασών. Ένα επιδιωκόμενο παράλληλο όφελος από την αποκατάσταση υγιών και σταθερών δασών που είναι καλά προσαρμοσμένα στις τρέχουσες και μελλοντικές κλιματικές συνθήκες είναι η διατήρηση και η βελτίωση της παροχής των οικοσυστημικών υπηρεσιών τους, ιδίως εκείνων που σχετίζονται με τις ικανότητες συγκράτησης και αποθήκευσης υδάτων των δασικών οικοσυστημάτων. Η δασική κάλυψη σε λοφοπλαγιές και ορεινές πλαγιές έχει ισχυρές επιπτώσεις στη μείωση της απορροής των επιφανειακών υδάτων, συμβάλλοντας έτσι σημαντικά στην ανανέωση των υπόγειων υδάτων και στη μείωση της συσσώρευσης πλημμυρών. Ως εκ τούτου, τα μέτρα προσαρμογής που λαμβάνονται στο πλαίσιο της διαχείρισης των δασών είναι συνεργιστικά προς τους στόχους προσαρμογής που επιδιώκει ο τομέας της διαχείρισης των υδάτων.

Η δημιουργία του «περιφερειακού δικτύου ενώσεων υδάτων» μπορεί να ταξινομηθεί ως μέτρο διακυβέρνησης των υδάτων που βασίζεται στη διαδημοτική συνεργασία. Οι κρίσιμοι φορείς συνεργασίας εδώ είναι οι δήμοι και οι δημοτικοί διαχειριστές υδάτων τους, αντίστοιχα. Η επαρχιακή κυβέρνηση της Καρινθίας ανέλαβε ρόλο διευκόλυνσης, καθορίζοντας το πλαίσιο πολιτικής για την περιφερειακή διακυβέρνηση των υδάτων, παρέχοντας χρηματοδοτική στήριξη και εγκαθιστώντας δίκτυο υδρολογικής παρακολούθησης. Πριν από την ίδρυση του «περιφερειακού δικτύου ενώσεων υδάτων στην κοιλάδα Lavant», η κυβέρνηση διοργάνωσε ενημερωτική εκδήλωση για τον τοπικό πληθυσμό. Δεν πραγματοποιήθηκαν περαιτέρω διαδικασίες συμμετοχής του κοινού, αλλά οι συνεχείς δραστηριότητες ενημέρωσης των δήμων συνέβαλαν στην ευαισθητοποίηση σε θέματα υδάτων και στην οικοδόμηση της αποδοχής των μέτρων από το κοινό.

Οι δραστηριότητες της επαρχιακής κυβέρνησης της Καρινθίας όσον αφορά την παροχή στρατηγικών κρατικών πολιτικών για την ύδρευση αποτέλεσαν παράγοντα επιτυχίας, διότι παρείχαν ένα θεματολόγιο και ένα πλαίσιο καθορισμού τάσεων. Από το 1984, οι κυβερνητικές υπηρεσίες στην Καρινθία εργάζονται σε μια κρατική στρατηγική παροχής νερού, παρουσιάζοντας στοιχεία σχετικά με τη διαθεσιμότητα νερού και τη ζήτηση νερού σε περιφερειακή κλίμακα. Με βάση τις πληροφορίες αυτές, εκπονήθηκαν προτάσεις για βιώσιμη παροχή νερού για τους δήμους. Ένας από τους στόχους προτεραιότητας ήταν η σύνδεση των δικτύων ύδρευσης των δήμων. Επιπλέον, έχει δημιουργηθεί δίκτυο παρακολούθησης με 200 υδρογραφικούς σταθμούς σε ολόκληρη την επαρχία για τον εντοπισμό των πραγματικών τάσεων των υδρολογικών παραμέτρων, όπως τα αποθέματα υπόγειων υδάτων ή τα πρότυπα απορροής.

Η ίδρυση του «περιφερειακού δικτύου ενώσεων ύδρευσης της κοιλάδας Lavant» εξελίχθηκε αρχικά με πρωτοβουλία ενός ατόμου, το οποίο γνώριζε την τοπική κατάσταση όσον αφορά την ύδρευση. Το άτομο ήταν ένας διάσημος εμπειρογνώμονας νερού με καλές συνδέσεις με τους αρμόδιους φορείς λήψης αποφάσεων σε κυβερνητικό και πολιτικό επίπεδο. Αυτή η ισχυρή προσωπική δέσμευση ήταν ένας κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας που ώθησε το έργο προς τα εμπρός και επέτρεψε στην περιοχή να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις σε πρώιμο στάδιο. Σε ένα πρώτο στάδιο, η ίδρυση του δικτύου ήταν αμφιλεγόμενη και αντιτάχθηκε από ένα μέρος του τοπικού πληθυσμού για οικονομικούς λόγους. Ωστόσο, η έλλειψη νερού τα τελευταία χρόνια υπογράμμισε τη σημασία του έργου και συνέβαλε στην αύξηση της αποδοχής του. Οι μακροπρόθεσμες δραστηριότητες ευαισθητοποίησης των δήμων σε θέματα νερού και τα μέτρα εξοικονόμησης νερού έχουν συμβάλει σημαντικά στην επιτυχία της περιοχής.

Κύριος στόχος των μέτρων προσαρμογής που ελήφθησαν ήταν η δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων νερού για περιόδους έντονης λειψυδρίας. Μολονότι αυτό περιλάμβανε την ανάπτυξη νέων υδάτινων πόρων, εφαρμόζονται μέτρα για την αποφυγή της μη βιώσιμης υπερεκμετάλλευσης, όπως η προσωρινή χρήση πρόσθετων υδάτινων πόρων μόνο βάσει της ζήτησης, καθώς και η μόνιμη παρακολούθηση της κατάστασης του υδατικού ισοζυγίου. Στον πυρήνα του δικτύου περιφερειακών ενώσεων ύδρευσης βρίσκεται το σκεπτικό για τη διαχείριση των τοπικών προβλημάτων ύδρευσης μέσω της περιφερειακής διανομής και όχι μέσω της αύξησης της συνολικής ποσότητας άντλησης νερού. Μέσω της κοινής χρήσης των κοινών υδάτινων πόρων, αποφεύγονται οι ασυντόνιστες και μεμονωμένες τοπικές αντιδράσεις, όπως η εκμετάλλευση κάθε μικρής πηγής εντός ενός δήμου.

Παρά το σύνολο των δραστηριοτήτων του δικτύου ύδρευσης, τα εξαιρετικά θερμά και ξηρά καλοκαίρια του παρελθόντος (π.χ. 2003) κατέδειξαν σαφώς ότι υπάρχει μόνο περιορισμένη ποσότητα διαθέσιμου νερού, η οποία δεν καλύπτει συνεχώς τις ανάγκες των δήμων. Το δίκτυο (μαζί με τους δήμους) αναζητά τώρα νέες εναλλακτικές λύσεις για τη βελτίωση της ασφάλειας της υδροδότησης στην περιοχή. Μια επιλογή που εξετάζεται επί του παρόντος είναι η διαπεριφερειακή επέκταση του δικτύου σύνδεσης υδάτων. Η σύνδεση του δικτύου ύδρευσης περισσότερων περιοχών με διαφορετικά κλιματικά και γεωλογικά χαρακτηριστικά θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη ασφάλεια του εφοδιασμού κατά τη διάρκεια περιόδων κινδύνου.

Τα μέτρα προσαρμογής που περιγράφονται στην παρούσα περιπτωσιολογική μελέτη είναι αποτελεσματικά μόνο για νοικοκυριά που είναι συνδεδεμένα με το δημόσιο σύστημα ύδρευσης. Ωστόσο, τα διαφορετικά ποσοστά νοικοκυριών σε δυσμενείς τοποθεσίες στις περιοχές του δήμου εξαρτώνται από την ατομική παροχή νερού από ιδιωτικά πηγάδια. Λόγω της έντονης διασποράς των οικισμών στις περιφερειακές περιοχές και του υψηλού κόστους για τον δημόσιο τομέα, η σύνδεση των νοικοκυριών αυτών με το δημόσιο δίκτυο ύδρευσης δεν είναι εφικτή. Η ευπάθεια αυτής της πληθυσμιακής ομάδας στην λειψυδρία εξακολουθεί να είναι υψηλή και αναμένεται να αυξηθεί στο μέλλον.

Τα μέτρα προσαρμογής που έχουν ληφθεί σε περιφερειακό επίπεδο έχουν μέχρι στιγμής επιτύχει τη διασφάλιση της παροχής νερού σε περίπου 42.000 καταναλωτές που είναι συνδεδεμένοι με το δημόσιο σύστημα ύδρευσης. Τα μέτρα που έλαβαν οι δημοτικοί φορείς που είναι αρμόδιοι για την τοπική διαχείριση των υδάτων στην πρωτεύουσα της περιφέρειας Wolfsberg έχουν εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα την παροχή νερού σε περισσότερα από 7.000 νοικοκυριά. Η συνεχής πρόσβαση σε πόσιμο νερό υπό συνθήκες κλιματικής αλλαγής αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση των περιφερειακών επιπέδων πληθυσμού, της κοινωνικής ευημερίας και των δυνατοτήτων βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης.

Το «δίκτυο περιφερειακής ένωσης υδάτων της κοιλάδας Lavant» συστάθηκε βάσει του αυστριακού ομοσπονδιακού νόμου περί υδάτων του 1959.

Σε καταστάσεις υψηλής καταπόνησης των υδάτων, τίθενται σε ισχύ κανονιστικά μέτρα των δήμων που απαγορεύουν ορισμένες μορφές κατανάλωσης νερού από τους πολίτες (πλήρωση πισίνων, πλύσιμο αυτοκινήτων, άρδευση κήπων).

Το «δίκτυο ένωσης υδάτων της κοιλάδας Lavant» ιδρύθηκε το 1994. Τα επόμενα χρόνια ολοκληρώθηκαν αρκετές κατασκευαστικές εργασίες (π.χ. πύργοι νερού, δεξαμενές νερού, αγωγοί, κατακράτηση πηγών). Η εφαρμογή περαιτέρω μέτρων επεκτάθηκε σταδιακά και βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Το «περιφερειακό δίκτυο ενώσεων υδάτων της κοιλάδας Lavant» έχει θεσμοθετηθεί ως μόνιμος φορέας διαχείρισης υδάτων βάσει της ομοσπονδιακής νομοθεσίας για τα ύδατα. Όλες οι κατασκευές και τα μέτρα υποδομής αποτελούν μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Δεδομένου ότι η τακτική συντήρηση και ανανέωση αποτελούν μέρος των τακτικών καθηκόντων των αρμόδιων θεσμικών οργάνων (περιφερειακό δίκτυο σύνδεσης και έργα ύδρευσης του δήμου Wolfsberg), αυτό μπορεί να συνεπάγεται κύκλο ζωής 100 ετών και άνω.

Ulrike Marinelli
Wolfsberger Stadtwerke
Schwabenhofstraße 4
9400 Wolfsberg
Tel.: +43 4352/51300-384
E-Mail: ulrike.marinelli@wolfsberg.at

stadtwerke@wolfsberg.at