Θέσπιση συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης

Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης (ΣΕΠ) αποτελούν βασικά στοιχεία της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της μείωσης του κινδύνου καταστροφών και αποσκοπούν στην αποφυγή ή τη μείωση των ζημιών που προκαλούνται από κινδύνους. Για να είναι αποτελεσματικά, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης πρέπει να εμπλέκουν ενεργά τους ανθρώπους και τις κοινότητες που διατρέχουν κίνδυνο από μια σειρά κινδύνων, να διευκολύνουν την εκπαίδευση και την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους, να διαδίδουν αποτελεσματικά μηνύματα και προειδοποιήσεις και να διασφαλίζουν ότι υπάρχει συνεχής κατάσταση ετοιμότητας και ότι καθίσταται δυνατή η έγκαιρη δράση. Η σημασία ενός αποτελεσματικού συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης έγκειται στην αναγνώριση των οφελών του από τον τοπικό πληθυσμό.

Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα πρέπει να βασίζονται σε στέρεη επιστημονική και τεχνική βάση και να επικεντρώνονται σε άτομα ή τομείς που εκτίθενται κυρίως σε κινδύνους. Αυτό συνεπάγεται την υιοθέτηση μιας συστημικής προσέγγισης που θα ενσωματώνει όλους τους σχετικούς παράγοντες κινδύνου, είτε προκύπτουν από τους κλιματικούς κινδύνους είτε από κοινωνικά τρωτά σημεία, καθώς και από βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες διαδικασίες. Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης περιλαμβάνουν την ανίχνευση, την ανάλυση, την πρόβλεψη και, στη συνέχεια, τη διάδοση προειδοποίησης, ακολουθούμενη από τη λήψη αποφάσεων και την εφαρμογή της απόκρισης. Τέτοια συστήματα υπάρχουν, σε πολλά μέρη του κόσμου, για την παρακολούθηση, την πρόβλεψη και την προειδοποίηση των ανθρώπων για π.χ. τροπικούς κυκλώνες, πλημμύρες, καταιγίδες, τσουνάμι, χιονοστιβάδες, ανεμοστρόβιλους, σοβαρές καταιγίδες, ηφαιστειακές εκρήξεις, ακραία ζέστη και κρύο, δασικές πυρκαγιές, ξηρασία κ.λπ. Για να είναι αποτελεσματικό και πλήρες, ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης πρέπει να περιλαμβάνει τέσσερα αλληλεπιδρώντα στοιχεία, και συγκεκριμένα: i) γνώση κινδύνου, ii) υπηρεσίες παρακολούθησης και προειδοποίησης, iii) διάδοση και επικοινωνία και iv) ικανότητα αντίδρασης.

Στην Ευρώπη υπάρχει σημαντική εμπειρία με τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ιδίως όσον αφορά τον κίνδυνο πλημμυρών και αιφνίδιων πλημμυρών, τις καταιγίδες, τις δασικές πυρκαγιές, τους καύσωνες και τις ξηρασίες. Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης αφορούν άμεσα διάφορους τομείς που επηρεάζονται πρωτίστως από κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα, όπως η υγεία, η μείωση του κινδύνου καταστροφών, η γεωργία, η δασοκομία, τα κτίρια, οι παράκτιες και οι αστικές περιοχές. Άλλοι μπορούν να επωφεληθούν έμμεσα από συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, όπως ο τομέας των μεταφορών, εάν οι δρόμοι ή οι σιδηρόδρομοι κλείσουν εκ των προτέρων προτού επηρεαστούν αρνητικά οι άνθρωποι, ή ο τουρισμός, όταν διασφαλίζεται ότι οι τουριστικές ομάδες προειδοποιούνται να έχουν πρόσβαση σε μια συγκεκριμένη περιοχή ή να αποφεύγουν υπαίθριες δραστηριότητες κατά τη διάρκεια ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ορισμένα ΣΕΠ παρέχουν υπηρεσίες και προϊόντα για κάτι περισσότερο από έναν συγκεκριμένο κίνδυνο που σχετίζεται με το κλίμα. Το Meteoalarm είναι μια κοινή προσπάθεια του EUMETNET (Δίκτυο Ευρωπαϊκών Μετεωρολογικών Υπηρεσιών) που παρέχει ειδοποιήσεις στην Ευρώπη για ακραία καιρικά φαινόμενα, συμπεριλαμβανομένων ισχυρών βροχοπτώσεων με κίνδυνο πλημμυρών, σοβαρών καταιγίδων, ανέμων με θυελλώδη δύναμη, καύσωνα, δασικών πυρκαγιών, ομίχλης, χιονιού ή ακραίου ψύχους με χιονοθύελλες, χιονοστιβάδες ή σοβαρές παράκτιες παλίρροιες. Η υπηρεσία Copernicus για την κλιματική αλλαγή (C3S) παρέχει αξιόπιστα και υψηλής ποιότητας κλιματικά δεδομένα και εξατομικευμένες πληροφορίες για τους κοινωνικοοικονομικούς τομείς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα οποία είναι σίγουρα σημαντικά για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Επίσης, ο κόμβος δεδομένων κινδύνου του Κέντρου Γνώσεων για τη Διαχείριση Κινδύνων Καταστροφών (DRMKC), τον οποίο διαχειρίζεται η ΓΔ JRC, παρέχει επιμελημένα δεδομένα κινδύνου σε επίπεδο ΕΕ μέσω της φιλοξενίας συνόλων δεδομένων και μέσω σύνδεσης με εθνικές πλατφόρμες.

Άλλα ΣΕΠ επικεντρώνονται σε συγκεκριμένους κινδύνους και/ή τομείς που σχετίζονται με το κλίμα, συμπεριλαμβανομένων των πανευρωπαϊκών παραδειγμάτων που αναφέρονται στο ακόλουθο κείμενο. Εκτός από αυτές τις πρωτοβουλίες μεγάλης κλίμακας, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης σχεδιάστηκε και εφαρμόστηκε και σε χαμηλότερα επίπεδα (εθνικό, υποεθνικό και τοπικό), π.χ.: i) στην Αυστρία, όπου έχει αναπτυχθεί σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, ii) στην περιοχή ) της Βόρειας Μακεδονίας που επικεντρώνεται στους καύσωνες και αποτελεί μέρος των δράσεων εφαρμογής του εθνικού σχεδίου δράσης για την επούλωση της θερμότητας, iii) στην Tatabanya (Ουγγαρία), για την παροχή προειδοποίησης σχετικά με τους αστικούς καύσωνες και τις δασικές πυρκαγιές, iv) στην περιφέρεια Emilia Romagna (Ιταλία), όπου έχει αναπτυχθεί μια περιφερειακή διαδικτυακή πύλη προειδοποίησης για τις καιρικές συνθήκες παράλληλα με την ανάπτυξη και τη βελτίωση των τεχνολογιών υδρομετεωρολογικής παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο και ενός εκτεταμένου προγράμματος επικοινωνίας σχετικά με τους κινδύνους, και v) στην περιοχή Sogn og Fjordane (Νορβηγία) που ασχολείται με πολυκινδύνους (αβαλάνες, κατολισθήσεις, κύματα καταιγίδας και πλημμύρες).

Κύμα καύσωνα και υπερβολική ζέστη

Η Ευρώπη έχει βιώσει αρκετούς ακραίους θερινούς καύσωνες από το 2000 (βλ. τον δείκτη «Παγκόσμια και ευρωπαϊκή θερμοκρασία» του ΕΟΠ), οι οποίοι έχουν οδηγήσει σε υψηλή θνησιμότητα και κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις. Τα κύματα καύσωνα προβλέπεται να γίνουν πιο συχνά και να διαρκέσουν περισσότερο σε ολόκληρη την Ευρώπη κατά τη διάρκεια αυτού του αιώνα και στο πλαίσιο όλων των σεναρίων RCP. Σύμφωνα με ένα σενάριο υψηλών εκπομπών (RCP8.5), πολύ ακραία κύματα καύσωνα (πολύ ισχυρότερα είτε από τα κύματα καύσωνα του 2003 είτε από τα κύματα καύσωνα του 2010) προβλέπεται να συμβαίνουν τόσο συχνά όσο κάθε 2 χρόνια στο δεύτερο μισό του 21ου ^αιώνα. Οι επιπτώσεις θα είναι ιδιαίτερα έντονες στη νότια Ευρώπη. Ως απάντηση σε αυτόν τον κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία, καθώς και για διάφορους τομείς που σχετίζονται με την οικονομία, πολλές χώρες έχουν εισαγάγει συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης που σχετίζονται με τη θερμότητα ως επιλογή προσαρμογής. Σε ευρωπαϊκή κλίμακα, η EuroHEAT λειτουργεί ως εργαλείο υποστήριξης αποφάσεων σχετικά με τις κλιματικές πληροφορίες για τη θερμότητα.

Ξηρασία

Η σοβαρότητα και η συχνότητα των ξηρασιών φαίνεται ότι έχουν αυξηθεί σε τμήματα της Ευρώπης (βλ. τον δείκτη “Μετεωρολογικές και υδρολογικές ξηρασίες” του ΕΟΧ), ιδίως στις νότιες και νοτιοανατολικές περιοχές. Οι ξηρασίες προβλέπεται να αυξηθούν σε συχνότητα, διάρκεια και σοβαρότητα στο μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου. Σύμφωνα με την ΕΑ5 της IPCC, η μεγαλύτερη αύξηση προβλέπεται για τη νότια Ευρώπη, όπου ο ανταγωνισμός μεταξύ των διαφόρων χρηστών νερού, όπως η γεωργία, η βιομηχανία, ο τουρισμός και τα νοικοκυριά, είναι πιθανό να αυξηθεί. Το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας (EDO) περιέχει πληροφορίες σχετικά με την ξηρασία από διάφορες πηγές δεδομένων. Διάφορα εργαλεία επιτρέπουν την προβολή και την ανάλυση πληροφοριών σχετικά με την ξηρασία, ενώ η υπηρεσία «Drought News» παρέχει επισκόπηση της κατάστασης σε περίπτωση επικείμενων ξηρασιών.

Πλημμύρα

Ο αριθμός των πολύ σοβαρών πλημμυρών στην Ευρώπη αυξήθηκε κατά την περίοδο 1980-2010, αλλά με μεγάλη διακύμανση μεταξύ των ετών λόγω διαφόρων αιτιών: καλύτερη αναφορά, αλλαγές στη χρήση γης και αυξημένες έντονες βροχοπτώσεις σε τμήματα της Ευρώπης. Η κλιματική αλλαγή προβλέπεται να εντείνει τον υδρολογικό κύκλο και να αυξήσει την εμφάνιση και τη συχνότητα πλημμυρικών φαινομένων σε μεγάλα τμήματα της Ευρώπης. Οι πλημμύρες από υδάτινους πόρους και οι αιφνίδιες πλημμύρες, οι οποίες προκαλούνται από έντονα τοπικά φαινόμενα βροχοπτώσεων, είναι πιθανό να γίνουν συχνότερες σε ολόκληρη την Ευρώπη (βλ. τον δείκτη «Πλημμυρές ποταμών» του ΕΟΠ). Τα κύματα παράκτιων καταιγίδων και οι πλημμύρες είναι τα πιο συχνά και δαπανηρά ακραία καιρικά φαινόμενα που συμβαίνουν στην Ευρώπη, αντιπροσωπεύοντας το 69 % των συνολικών φυσικών καταστροφικών απωλειών. Το 2010, για παράδειγμα, η Γαλλία επλήγη ελάχιστα από τη χειμερινή καταιγίδα Xynthia, με 51 θύματα και ζημίες άνω του 1,5 δισεκατομμυρίου ευρώ (EEA, 2013). Η ενισχυμένη ικανότητα πρόβλεψης των απορρίψεων αιχμής παραμένει το σημαντικότερο μη διαρθρωτικό μέτρο για την αντιπλημμυρική προστασία. Οι προθεσμίες προειδοποίησης για πλημμύρες 3-10 ημερών παρέχουν τη δυνατότητα θέσπισης των αναγκαίων μέτρων πολιτικής προστασίας και έκτακτης ανάγκης, ελαχιστοποιώντας τις επιπτώσεις όσον αφορά τις ανθρώπινες ζωές και τις οικονομικές απώλειες. Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ευαισθητοποίησης για τις Πλημμύρες (EFAS) στηρίζει προπαρασκευαστικά μέτρα πριν από την εκδήλωση μεγάλων πλημμυρικών φαινομένων, ιδίως στις μεγάλες διακρατικές λεκάνες απορροής ποταμών και σε ολόκληρη την Ευρώπη εν γένει. Το EFAS αναπτύχθηκε και δοκιμάστηκε στο Κοινό Κέντρο Ερευνών σε στενή συνεργασία με τις εθνικές υδρολογικές και μετεωρολογικές υπηρεσίες, την Ευρωπαϊκή Πολιτική Προστασία και άλλα ερευνητικά ιδρύματα.

Πυρκαγιά

Ο κίνδυνος πυρκαγιάς εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: την κλιματική αλλαγή, τη βλάστηση, τις πρακτικές διαχείρισης των δασών και άλλους κοινωνικοοικονομικούς παράγοντες. Σε θερμότερο κλίμα, πιο έντονες πυρκαγιές και, ως εκ τούτου, προβλέπεται επέκταση της επιρρεπούς σε πυρκαγιές περιοχής και μεγαλύτερες περίοδοι πυρκαγιών σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο αντίκτυπος των πυρκαγιών είναι ιδιαίτερα έντονος στη νότια Ευρώπη (βλ. τον δείκτη «Δασικές πυρκαγιές» του ΕΟΠ). Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές (EFFIS) υποστηρίζει τις υπηρεσίες που είναι αρμόδιες για την προστασία των δασών από τις πυρκαγιές στις χώρες της ΕΕ και παρέχει στις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικαιροποιημένες και αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τις πυρκαγιές σε άγρια εδάφη. Το EFFIS τρέχει την ενότητα που παράγει τους καθημερινούς χάρτες 1 έως 9 ημερών του προβλεπόμενου επιπέδου κινδύνου πυρκαγιάς χρησιμοποιώντας τις αριθμητικές προβλέψεις καιρού. Η ενότητα είναι ενεργή όλο το χρόνο, αν και ο πυρήνας της εποχής των δασικών πυρκαγιών είναι, στις περισσότερες χώρες, από την 1η Μαρτίου ^έως τις 31 Οκτωβρίου^.

Κίνδυνοι που σχετίζονται με την υγεία: ασθένειες που μεταδίδονται από φορείς και αεροαλλεργιογόνα

Η παγκοσμιοποίηση και η περιβαλλοντική αλλαγή, οι κοινωνικοί και δημογραφικοί καθοριστικοί παράγοντες και η ικανότητα του συστήματος υγείας αποτελούν σημαντικούς παράγοντες λοιμωδών νόσων που μπορούν επίσης να λειτουργήσουν ως πρόδρομες ουσίες επιδημιών. Έτσι, η παρακολούθηση των αλλαγών σε αυτούς τους οδηγούς μπορεί να βοηθήσει στην πρόβλεψη, ή ακόμη και στην πρόβλεψη, μιας έξαρσης μολυσματικών ασθενειών. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να μετατοπίσει το γεωγραφικό φάσμα των νόσων που μεταδίδονται από φορείς στην Ευρώπη και, ως εκ τούτου, η έγκαιρη προειδοποίηση καθίσταται ακόμη πιο σημαντική (βλ. τον δείκτη «Νόσοι που μεταδίδονται από φορείς» του ΕΟΠ). Προτείνεται ένα πρωτότυπο σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τις νόσους που μεταδίδονται από φορείς στην Ευρώπη για το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC): οι ανάντη περιβαλλοντικοί/κλιματικοί και κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες των νόσων μπορούν να παράσχουν το χρονικό περιθώριο για ταχεία αντίδραση στον τομέα της δημόσιας υγείας, προκειμένου να περιοριστεί το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος που συνδέεται με την εμφάνιση και την εξάπλωση νόσων που μεταδίδονται από φορείς στην ΕΕ.

Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες που προκαλούνται από την κλιματική αλλαγή σημαίνουν ότι τα φυτά και τα δέντρα ανθίζουν νωρίτερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, παρατείνοντας τον πόνο πολλών ανθρώπων με αλλεργίες στη γύρη. Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αεροαλλεργιογόνων (European Aeroallergen Network, EAN) είναι μια δεξαμενή δεδομένων για τη γύρη και τα σπόρια μυκήτων των ευρωπαϊκών υπηρεσιών πληροφοριών για τη γύρη, των μεμονωμένων σημείων μέτρησης και των προμηθευτών δεδομένων εκτός Ευρώπης. Το δίκτυο καλύπτει 38 χώρες και περισσότερες από 600 τοποθεσίες μέτρησης. Η βάση δεδομένων EAN αποτελεί το βασικό εργαλείο για την πρόβλεψη της γύρης και, ως εκ τούτου, είναι απαραίτητη για την υπηρεσία πληροφοριών σχετικά με τη γύρη σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ανάπτυξη δραστηριοτήτων παροχής υπηρεσιών τα τελευταία χρόνια (συμπεριλαμβανομένων των ευρωπαϊκών χαρτών φορτίου, του ημερολογίου γύρης για τους πάσχοντες από αλλεργία στη γύρη και των εξατομικευμένων πληροφοριών για τη γύρη) δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την ευρωπαϊκή βάση δεδομένων για τη γύρη. Η υπηρεσία παρακολούθησης της ατμόσφαιρας του Copernicus (CAMS) σχημάτισε συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Αεροαλλεργιογόνων (EAN) και διερευνά τεχνολογίες για την παροχή αυτόματων παρατηρήσεων γύρης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Για να διατηρηθεί ένα σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, είναι απαραίτητο να υπάρχει ισχυρή πολιτική δέσμευση και βιώσιμες θεσμικές ικανότητες, οι οποίες με τη σειρά τους εξαρτώνται από την ευαισθητοποίηση του κοινού. Η ευαισθητοποίηση και η υποστήριξη του κοινού είναι συχνά υψηλή αμέσως μετά από μια μεγάλη καταστροφή. τέτοιες στιγμές μπορούν να αξιοποιηθούν για την ενίσχυση και τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Η εσφαλμένη χρήση ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των επιπτώσεων για τον πληγέντα πληθυσμό. Η ορθή επικοινωνία και αξιοπιστία του ιδρύματος αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για ένα αποτελεσματικό σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Η έγκαιρη προειδοποίηση πρέπει επίσης να αξιολογείται από κοινού με τους χρήστες της, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι παρεχόμενες πληροφορίες στοχεύουν στις ανάγκες των χρηστών και ότι λαμβάνονται τα αναμενόμενα μέτρα με βάση τις παρεχόμενες πληροφορίες. Ως εκ τούτου, έχει σημασία ένας ορισμένος βαθμός από κοινού ανάπτυξης και σχεδιασμού με τους χρήστες.

Η ανάλυση και η προετοιμασία των πληροφοριών αποτελούν ιδιαίτερα κρίσιμα σημεία μιας αλυσίδας έγκαιρης προειδοποίησης. Οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων έρχονται συνήθως αντιμέτωποι με τεράστιες ποσότητες δομημένων και μη δομημένων δεδομένων. Για να καταστεί δυνατή η αξιόπιστη έγκαιρη προειδοποίηση, τα διαθέσιμα δεδομένα πρέπει να προεπιλεγούν, να αναλυθούν και να προετοιμαστούν. Στους φορείς λήψης αποφάσεων θα πρέπει να παρέχεται ένας αξιόπιστος και διαχειρίσιμος όγκος πληροφοριών για τη λήψη προληπτικών μέτρων. Οι περιορισμοί περιλαμβάνουν επίσης την αδυναμία να επιτραπούν μη κλιματικοί παράγοντες σύγχυσης, περιορισμένη γεωγραφική ή χρονική ανάλυση ή έλλειψη αξιολόγησης της προγνωστικής εγκυρότητας.

Μία από τις μείζονες προκλήσεις του ΣΕΠ είναι η θέσπιση σαφών θεσμικών ρυθμίσεων και ικανοτήτων σε εθνικό και τοπικό επίπεδο που στηρίζουν τη βιώσιμη ανάπτυξη της ικανότητας δημόσιας και θεσμικής αντίδρασης. Η κατανόηση και η εμπιστοσύνη του κοινού στο σύστημα συνοδεύεται από γνώση και ευαισθητοποίηση εκ μέρους των τελικών χρηστών του συστήματος και από πειστικές επιδόσεις εκ μέρους του παρόχου δημόσιας υπηρεσίας.

Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης είναι συνήθως οικονομικώς αποδοτικά μη διαρθρωτικά μέτρα. Το κόστος τους, μη αμελητέο σε απόλυτες τιμές, είναι εξαιρετικά χαμηλό σε σύγκριση με το δυνητικό ποσό ζημιών που τα συστήματα αυτά επιτρέπουν να μειωθούν. Απαιτούνται πόροι για τη διατήρηση του συστήματος και την περαιτέρω βελτίωσή του. Επιπλέον, το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης λειτουργεί καλά μόνο εάν το δίκτυο μετεωρολογικών και υδρολογικών σταθμών είναι καλά εδραιωμένο και διατηρείται αναλόγως. Η διαθεσιμότητα άλλων επικαιροποιημένων πληροφοριών είναι εξίσου σημαντική για στοχευμένα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, όπως για παράδειγμα στην περίπτωση ασθενειών που μεταδίδονται από φορείς, αεροαλλεργιογόνων, κατάστασης της βλάστησης κ.λπ.

Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης αποτελούν σημαντικό προσαρμοστικό μέτρο για την κλιματική αλλαγή, με τη χρήση ολοκληρωμένων συστημάτων επικοινωνίας για τη στήριξη διαφόρων τομέων και κοινοτήτων ώστε να προετοιμαστούν για συμβάντα που σχετίζονται με το κλίμα. Ένα επιτυχημένο ΣΕΠ σώζει ζωές, υποδομές, γη και θέσεις εργασίας και στηρίζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα. Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης έχουν ως στόχο να βοηθήσουν τους δημόσιους υπαλλήλους και τους διοικητικούς υπαλλήλους, καθώς και τους φορείς του ιδιωτικού τομέα, τις κοινότητες και τα άτομα στον σχεδιασμό τους, εξοικονομώντας χρήματα μακροπρόθεσμα και προστατεύοντας τις οικονομίες.

Τα ευρωπαϊκά και πανευρωπαϊκά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και ανίχνευσης για φυσικές καταστροφές που οφείλονται στις καιρικές συνθήκες (όπως το EFAS, το EFFIS και το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας) παρέχουν προστιθέμενη αξία που υπερβαίνει τις εθνικές προσπάθειες για διασυνοριακή συνεργασία.

Από οικονομική άποψη, η ΕΕ έχει πραγματοποιήσει συνεπείς επενδύσεις στις στρατηγικές που σχετίζονται με το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Για παράδειγμα, το COPERNICUS είναι το ευρωπαϊκό πρόγραμμα για τη δημιουργία ευρωπαϊκής ικανότητας γεωσκόπησης. Οι υπηρεσίες της COPERNICUS, π.χ. οι υπηρεσίες COPERNICUS για την κλιματική αλλαγή, είναι αφιερωμένες στην παρακολούθηση και την πρόβλεψη των υποσυστημάτων της Γης και συμβάλλουν άμεσα στην παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής. Οι υπηρεσίες COPERNICUS αφορούν επίσης υπηρεσίες διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης (π.χ. σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, δασικών πυρκαγιών, τεχνολογικών ατυχημάτων ή ανθρωπιστικών κρίσεων) και ζητήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια (π.χ. θαλάσσια επιτήρηση, έλεγχος των συνόρων).

Η πολιτική που επικεντρώνεται σε συγκεκριμένους κινδύνους που σχετίζονται με το κλίμα μπορεί να διαδραματίσει ρόλο στην προώθηση της ανάπτυξης συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης. Για παράδειγμα, οι οδηγίες-πλαίσιο της ΕΕ για τις πλημμύρες και τα ύδατα προβλέπουν ότι τα συστήματα πρόβλεψης πλημμυρών και έγκαιρης προειδοποίησης λαμβάνονται υπόψη στα σχέδια διαχείρισης των κινδύνων πλημμύρας. Στην πραγματικότητα, οι βελτιωμένες προβλέψεις για τις πλημμύρες βρίσκονται στην εθνική ατζέντα προσαρμογής πολλών ευρωπαϊκών χωρών. Ένα άλλο παράδειγμα αναφέρεται στην EFAS, η οποία συνάδει πλήρως με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο «Προς μια ισχυρότερη αντίδραση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις καταστροφές», που εγκρίθηκε και εγκρίθηκε από το Συμβούλιο το 2010, στην οποία υπογραμμίζεται η σημασία της ενίσχυσης των συντονισμένων δράσεων σε περίπτωση φυσικών καταστροφών, συμπεριλαμβανομένων των πλημμυρών, οι οποίες συγκαταλέγονται στις πλέον δαπανηρές φυσικές καταστροφές στην ΕΕ.

Ο σχεδιασμός και η εφαρμογή ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης συνήθως απαιτούν 1 έως 5 έτη, ανάλογα με τον ειδικό στόχο και τα χαρακτηριστικά του συστήματος.

Η διάρκεια ζωής του ΣΕΠ είναι συνήθως μεγάλη· ωστόσο, εξαρτάται από τη χρηματοδότηση που διατίθεται για τη συντήρηση και την επικαιροποίηση του ΣΕΠ, καθώς και για τη συντήρηση του δικτύου μέτρησης που υποστηρίζει το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης.