2.4 It-twettiq ta' valutazzjonijiet tar-riskju u tal-vulnerabbiltà

2.4 It-twettiq ta' valutazzjonijiet tar-riskju u tal-vulnerabbiltà

L-ippjanar tal-adattament fil-livell lokali jeħtieġ fehim tal-perikli klimatiċi attwali u previsti (ara l-Pass 2.1 u l-Pass 2.2) kif ukoll fehim tas-setturi vulnerabbli tal-belt (il-Pass2.3). Dawn iż-żewġ fatturi huma kkombinati f’valutazzjoni tar-riskju u tal-vulnerabbiltà. Hemm għadd kbir ta’ metodi li jistgħu jiġu applikati biex jitwettqu valutazzjonijiet tar-riskju u tal-vulnerabbiltà fiż-żoni urbani. L-għarfien dwar it-tipi differenti ta’ metodi u l-outputs tagħhom huwa importanti għall-għażla tal-aktar metodu effiċjenti u effettiv li għandu jiġi applikat f’konformità mal-kapaċitajiet tal-awtoritajiet lokali.

Ir-riskji tat-tibdil fil-klima f’belt għandhom jiġu kkaratterizzati mill-perspettiva ta’ diversi aspetti: it-theddida klimatika (kundizzjonijiet klimatiċi proġettati); il-kuntest tal-pożizzjoni ġeografika (eż. iż-żona kostali, ir-reġjun muntanjuż, eċċ.); u s-setturi u s-sistemi affettwati (eż. is-saħħa tal-bniedem, l-infrastruttura, it-trasport, il-portijiet, l-enerġija, l-ilma, il-benesseri soċjali, eċċ.) inklużi l-impatti fuq il-gruppi l-aktar vulnerabbli (eż. l-anzjani, il-persuni mingħajr dar, dawk f’riskju ta’ faqar, eċċ.).

 Dan il-pass jappoġġja l-bliet firmatarji tal-Patt tas-Sindki biex jiżviluppaw il-Valutazzjoni tar-Riskju u l-Vulnerabbiltà (RVA) tagħhom. Skont il-qafas ta’ rapportar tal-Patt tas-Sindki, il-Valutazzjoni tar-Riskju u l-Vulnerabbiltà tinkorpora data dwar il-perikli klimatiċi, is-setturi vulnerabbli, il-kapaċità ta’ adattament u l-gruppi vulnerabbli tal-popolazzjoni. F’termini ta’ perikli klimatiċi, il-bliet firmatarji huma mitluba jiddefinixxu l-probabbiltà u l-impatt tal-aktar perikli rilevanti, il-bidla mistennija tagħhom fl-intensità u l-frekwenza, kif ukoll il-perjodi ta’ żmien. Dan isir permezz ta’ indikazzjoni definita tal-livell ta’ fiduċja. Għal kull periklu klimatiku identifikat, jiġu definiti s-setturi vulnerabbli u l-livell ta’ vulnerabbiltà tagħhom. Barra minn hekk, hija definita valutazzjoni tal-kapaċità ta’ adattament fil-livell settorjali, bl-użu ta’ kategoriji ta’ kapaċità ta’ adattament pożittivi, bħall-aċċess għas-servizzi, il-kapaċità governattiva u istituzzjonali, il-kapaċità fiżika u ambjentali, l-għarfien u l-innovazzjoni. Huwa possibbli wkoll li jiġu assenjati indikaturi għas-setturi vulnerabbli identifikati u l-kapaċità ta’ adattament. Il-komponenti kollha deskritti hawn fuq tal-RVA, flimkien mal-indikaturi tal-kampjun huma disponibbli fil-pjattaforma ta’ rapportar MyCovenant (ara wkoll il-verżjoni ta’ ħidma offline tal-mudell ta’ rapportar).

Il-valutazzjonijiet tar-riskju jiffokaw primarjament fuq il-bidliet previsti fil-kundizzjonijiet klimatiċi, l-inventarju tal-assi potenzjalment milquta, il-probabbiltà li jseħħ l-impatt u l-konsegwenzi li jirriżultaw. Il-valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà jenfasizzaw l-esponiment, is-sensittività u l-kapaċità ta’ adattament tas-sistemi, tal-assi u tal-popolazzjonijiet. Il-valutazzjonijiet integrati tar-riskju u tal-vulnerabbiltà jindirizzaw kemm il-vulnerabbiltà għall-perikli klimatiċi kif ukoll l-impatti tagħhom.

Il-metodi mfassla għall-valutazzjonijiet tar-riskju u tal-vulnerabbiltà jistgħu jinqasmu f’metodi minn fuq għal isfel, li normalment ikunu bbażati fuq data kwantitattiva (eż. data taċ-ċensiment, mudelli klimatiċi mnaqqsa fl-iskala) u jużaw l-immappjar; u metodi minn isfel għal fuq li spiss jużaw għarfien lokali biex jidentifikaw ir-riskji u huma ġeneralment kwalitattivi fin-natura tagħhom.

Il-valutazzjonijiet tal-vulnerabbiltà bbażati fuq l-indikaturi jużaw settijiet ta’ indikaturi predefiniti li jistgħu jkunu kemm kwantitattivi kif ukoll kwalitattivi u jistgħu jiġu vvalutati kemm permezz ta’ mmudellar kif ukoll permezz ta’ konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati.

Metodu ta’ skrinjar rapidu tar-riskju, li huwa bbażat fuq l-għarfien eżistenti, jista’ jintuża direttament biex ikun hemm fehim aktar ċar tal-ħtiġijiet għal valutazzjoni fil-fond.

L-għażla tal-metodoloġija tal-valutazzjoni tar-riskju jew tal-vulnerabbiltà għandha tkun iggwidata minn:

• Ir-riżorsi umani u finanzjarji disponibbli;
• Id-disponibbiltà tad-data;
• Għarfien eżistenti;
• Il-livell ta’ involviment tal-partijiet ikkonċernati;
• L-iskala u l-firxa tar-riskji potenzjali;
• Tip preferut ta’ outputs għal aktar ippjanar ta’ azzjoni ta’ adattament.

Irrispettivament mill-metodu applikat, il-valutazzjoni għandha, bħala minimu, tqis l-elementi li ġejjin:

• Xejriet ta’ diversi varjabbli klimatiċi (eż. temperatura medja u estrema, għadd ta’ jiem bi sħana estrema, avvenimenti ta’ xita intensiva, kopertura tal-borra), idealment ibbażati fuq firxa ta’ xenarji klimatiċi differenti;
• Impatti (diretti u indiretti) mistennija (theddid u opportunitajiet) billi jiġu identifikati l-aktar perikli rilevanti kif ukoll iż-żoni tal-belt li huma l-aktar f’riskju minħabba sovrapożizzjoni tad-distribuzzjoni spazjali tal-popolazzjoni totali, il-popolazzjonijiet vulnerabbli, l-attivitajiet ekonomiċi u l-valuri ekonomiċi;
• Skala ta’ żmien, bħal qasir, medju (eż. 2050s) jew fit-tul (eż. tmiem is-seklu);
• Indikazzjoni dwar il-livell ta’ fiduċja (eż. għoli, medju, baxx) għal impatti bħal dawn, bil-ħsieb li jiġi ffaċilitat il-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet minħabba l-grad ta’ inċertezza marbut mar-riżultati.

 Il-webinar tal-Patt tas-Sindki dwar “Il-valutazzjonitar-riskji u l-vulnerabbiltajiet”fih esperjenzi tal-bliet firmatarji tal-Patt u l-approċċ tagħhom għat-twettiq ta’ RVA.