Stormvloedpoorten en overstromingsbarrières

Vanwege de complexiteit van de technische oplossingen, de aanzienlijke kosten van de bouw en het onderhoud, en de mogelijke verwachte milieueffecten, proposalsvoor stormvloedkeringen vereisen brede en langdurige participatie van belanghebbenden en het publiek. Bovendien vereisen deze structuren over het algemeen een milieueffectbeoordelingsprocedure die, overeenkomstig de MEB-richtlijn van de EU,het recht op toegang tot informatie en op deelname aan de milieubesluitvorming moet waarborgen. Evenzo zijn in de EU-overstromingsrichtlijnen de EU-kaderrichtlijn waterinspraakprocedures vastgesteld die ook naar deze projecten kunnen verwijzen. 

Voor de bouwfase is veel advies nodig van ingenieurs, lokale gemeenschappen, ngo’s, lokale overheden en vertegenwoordigers van beleidssectoren die door de maatregel kunnen worden getroffen (bv. visserij, zeevervoer, toerisme enz.). Er is sterke politieke steun en brede publieke consensus nodig, samen met een langetermijnvisie, om te zorgen voor succes bij de uitvoering van dergelijke complexe maatregelen. 

Stormvloedpoorten en overstromingsbarrières bieden een hoge mate van bescherming van laaggelegen kustgebieden door een fysieke barrière tegen overstromingen te bieden. Ze worden met name gebruikt om zeer kwetsbare en kostbare stedelijke kust- en infrastructuurgebieden te beschermen. Bestaande poorten en barrières (Nederland, het Verenigd Koninkrijk, Venetië, Sint-Petersburg) hebben gezorgd voor doeltreffendheid tegen stormvloeden. Door het gebruik van mobiele barrières in plaats van vaste structuren kunnen waterwegen onder normale omstandigheden open blijven. Zij maken het mogelijk de (milieu-, sociale en economische) gevolgen van een permanente sluiting te beperken. Succesvoorbeelden van mobiele barrières in de wereld worden gedeeld via I-Storms,het internationale netwerk voor stormvloedkeringen. Het is gericht op het vergemakkelijken van de uitwisseling van kennis en de samenwerking tussen ervaringen van barrièreplanners en exploitanten die met soortgelijke uitdagingen worden geconfronteerd. 

Een belangrijke beperkende factor van de stormvloedpoorten zijn de hoge kapitaal- en onderhoudskosten, aangezien aanzienlijke investeringen nodig zijn om deze structuren te bouwen en voortdurend te onderhouden. Het milieueffect van dergelijke maatregelen is een andere belangrijke kwestie waarmee rekening moet worden gehouden. De bouw van mobiele barrières kan leiden tot grote wijzigingen van natuurlijke omgevingen en de daarmee samenhangende milieueffecten moeten in de ontwerpfase naar behoren worden beoordeeld en tot een minimum worden beperkt. Als te vaak wordt gewerkt, kunnen mobiele poorten en overstromingsbarrières de wateruitwisseling in estuaria en lagunehabitats beperken. 

Een ander belangrijk punt is de mate waarin deze belemmeringen levensvatbaar zullen blijven in het licht van de toekomstige klimaatverandering en de stijging van de zeespiegel. In het geval van Londen wordt verwacht dat de Thames Barrier de stad tot 2070 zal blijven beschermen volgens de huidige standaard. Het Thames Estuary 2100 Plan is ontworpen om aan te passen aan verschillende snelheden van zeespiegelstijging en veranderingen die van invloed zijn op het estuarium. Het plan identificeert verschillende opties voor het verbeteren of vervangen van de Thames Barrier. De volledige herziening en bijwerking van het plan is om de tien jaar gepland. 

Andere beperkende factoren houden verband met het vermogen van de prognosesystemen om het overstromingsgebeurtenis vroegtijdig en op betrouwbare wijze te voorspellen, waardoor de procedures van poorten die op tijd sluiten, kunnen worden geactiveerd. De tijd die nodig is om de barrières te sluiten, kan variëren afhankelijk van zowel specifieke technische aspecten als complexe beheerskwesties van het hele gebied. Het kan de onderbreking van navigatie, havendiensten en andere activiteiten impliceren. Voortdurende investeringen in onderzoek en technologische innovatie zijn essentieel om de betrouwbaarheid en nauwkeurigheid van prognosesystemen en het gebruik ervan onder operationele omstandigheden te verbeteren. 

Ten slotte kan de technische storing van het systeem (bv. een barrière die niet goed sluit) door het publiek als een groot risico worden beschouwd. De aanvaarding van de werkzaamheden door het publiek en de belanghebbenden kan worden bevorderd door een algemene transparantie in het besluitvormingsproces. Een goede betrokkenheid van belanghebbenden, openbare raadpleging en informatieve workshops zijn bewezen middelen voor transparante procesinstellingen. 

Stormvloedpoorten en overstromingsbarrières bieden een hoge mate van bescherming voor stedelijke nederzettingen en infrastructuur tegen zeewaartse stormvloeden en daarmee samenhangende overstromingen. In vergelijking met vaste poorten biedt dit type infrastructuur een flexibelere oplossing. Hierdoor kunnen waterwegen onder normale omstandigheden open zijn voor de natuurlijke wateruitwisseling en de verplaatsing van aquatische soorten, evenals voor menselijke activiteiten zoals scheepvaart en visserij. 

Grote kapitaal- en onderhoudskosten zijn nodig voor het ontwerpen, bouwen en onderhouden van stormvloedpoorten en overstromingsbarrières. Er moet ook worden geïnvesteerd in de monitoring van hydrologische parameters, overstromingsprognoses en waarschuwingssystemen om de robuustheid en nauwkeurigheid van de informatie die nodig is voor de snelle activering van het systeem te verbeteren. 

De bouw van de Thames Barrier kostte volgens het Britse Milieuagentschap 535 miljoen GBP in 1982 (ongeveer 1,7 miljard GBP of 2,5 miljard EUR in 2007). De operationele kosten bedragen ongeveer 8 miljoen GBP per jaar (ongeveer 9,5 miljoen EUR in prijzen van 2013). De bouw van het Mose-systeem (inclusief vier mobiele barrières bij de inhammen van de lagune van Venetië) kostte volgens officiële schattingen 5,49 miljard EUR. De raming omvat ook twee aanvullende activiteiten, namelijk: de herkwalificatie van de faciliteiten van het Arsenaal van Venetië voor het onderhoud en de exploitatie van het MOSE-systeem, en de herkwalificatiewerkzaamheden die nodig zijn om de integratie van de mobiele barrières in de laguneomgeving te verbeteren. 

De EU-overstromingsrichtlijn biedt een rechtskader voor overstromingsacties en defensie. Als belangrijke infrastructuursystemen zullen stormvloedpoorten enoverstromingsbarrières waarschijnlijk deel uitmaken vanhet door de richtlijn vereisteoverstromingsbeschermingsplan,dat een strategische milieubeoordeling (SMB-richtlijn) ondergaat. Als nevenwerkzaamheden vallen stormvloedpoorten en overstromingsbarrières onder bijlage II van demilieu-effectbeoordeling: De lidstaten beslissen of projecten in bijlage II een MEB-procedure moeten ondergaan, hetzij per geval, hetzij op basis van drempelwaarden en criteria. 

De bouw van deze complexe en vaak grootschalige technische oplossingen is een lang proces dat moet worden voorafgegaan door een gedetailleerde modellerings-, beoordelings-en ontwerpfase. Normaal duurt het merts dan 15 jaar. 

Stormvloedpoorten en overstromingsbarrières hebben een lange levensduur (meer dan 50 jaar). Voortdurend onderhoud is nodig om hun volledige levensduur en goede werking zonder risico's te garanderen. Het is ook van essentieel belang dat de potentiële effecten op het milieu worden gemonitord.