Varmekablar Parasoll — Kassel-regionen

Hetebølgjer er definert av vedvarande dagtid og nattetid temperaturar som overskrid visse grenser, negativt påverkar helsa til enkeltpersonar og risikogrupper. Varmebølgjer oppstår i fleire intervallar i Tyskland; På grunn av klimaendringar forventast det meir langvarige og hyppigare hetebølgjer i landet. Under eit høgt utsleppsscenario forventast få dagar med varm spell (varmebølgjer) å auke frå ca 10 dagar i 1990 til ca 135 dagar i gjennomsnitt i 2100 (WHO,2015).

Når det gjeld varmestress, er spedbarn, små barn, eldre og sjuke menneske spesielt råka. Til dømes utøver lengre og meir intensive varmeperiodar stor belastning på kardiovaskulærsystemet. På grunn av auken i få varme dagar, kan ytterlegare dødsfall forventast, spesielt i urbaniserte område. Auka krav kan stillast til helseinfrastrukturen i løpet av hetebølgjer.

Basert på erfaringane frå den varme sommaren og hetebølgjene i 2003, utvikla den tyske vêrtenesta eit varmevarslingssystem for landet Hessen, der Kassel ligg. Måla var å åtvara innbyggjarar og relevante organisasjonar i tidlege fasar før ei hetebølgje streikar og òg å vere betre førebudd på auka frekvens og intensitet av varmestress og hetebølgjer i framtida på grunn av klimaendringar. Varme parasollen støttar denne innsatsen gjev si teneste til innbyggjarane i byen Kassel for å bli informert om varme åtvaringar og anbefalingar for tiltak for å handtere auka varme stress.

Hotline parasollen har funne ei enkel og effektiv løysing for å gje informasjon om varmeadvarsel: via telefon informerer diakonar (medlemmer av det protestantiske systerskapet) og medlemmer av den eldre komiteen om varmefare og moglege tiltak som skal vedtakast for å redusere risikoen. Innanfor ramma av KLIMZUG-Nordhessen (klimatilpasningsnettverk for Nordhessen-regionen, ein del av Hessen-landet), starta Helsedepartementet i Kassel-regionen og diakonens moderhus varme hotline parasollen i 2010 som ein pilotaktivitet.

Etter pilotfasen har det sidan sommaren 2011 utvikla seg til eit grunnleggjande tenestetilbod. I perioden 15. juni til 31. august informerer medlemmer av den eldre komitéen gratis om varmevarsling (startar frå varslingsnivå 2) utstedt av den tyske vêrtenesta for byen og regionen Kassel. Den skriftlege søknaden av borgarar til tenesta takast opp av Helsedepartementet i Kassel-regionen. Under ein innleiande telefonsamtale tilbyr personalet i helseavdelinga kvar brukar ein individuell risikovurdering. Dersom det viser seg at det gjevast auka varmerelatert risiko, gjevast det eit breitt sett med ytterlegare støtteaktivitetar. Desse inkluderer ein individuell helsekonsultasjon på telefon eller i brukarens eigen hushald, samt ein detaljert individuell risikostyringskonsultasjon innanfor ramma av eit førebyggjande heimevitjing.

Grunnlaget for hotline parasollen er varmevarselet frå den tyske vêrtenesta for byen Kassel og dens region. Som svar på den varme sommaren 2003 utvikla det hessiske sosialdepartementet i samarbeid med den tyske vêrtenesta eit varmevarslingssystem for delstaten Hessen (dekret av 22. juni 2004, endra 22. april 2008). Hovudkarakteristikkane til Hessens varmevarslingssystem er:

• Den er basert på det biometeorologiske konseptet "oppfatta temperatur". I tillegg til lufttemperaturparameterar som vindsnøggleik, solstråling og råme — på grunn av varmevekslinga mellom mennesket og atmosfæren er betydeleg påverka av deira interaksjonar — inngår i berekninga av den sansa temperaturen.
• Varmeadvarsel er delt inn i to varslingsnivå: i) høg termisk belastning (eller høg varmebelastning) som publiserast 48 timar i førevegen med ein følbar temperatur over 32 °C; II) ekstrem termisk belastning (eller ekstrem varmebelastning) som utstades 24 timar i førevegen i tilfelle oppfatta temperatur overstig 38 °C. I tillegg gjeld det andre åtvaringsnivået automatisk frå fjerde påfølgjande dag av varmevarslane.
• Tiltaka under sterk varmebelastning (høg varmebelastning) er primært retta mot personar som bur på sjukeheim. I tilfelle av varmevarsling informeres alle sjukeheim som opererer i jurisdiksjonen til det hessiske heimetilsynet av den tyske vêrtenesta via e-post. Ved varmevarsling er sjukeheimane pålagt å initiarar og dokumentere alle nødvendige individualiserte, førebyggjande naudtiltak. Hessian heimetilsyn sjekkar kvaliteten på dei utførte sjukepleieintervensjonane tilfeldig.
• Ved ekstrem varmebelastning må sjukeheimane sørgje for auka medisinsk behandling for sine bebuarar, om naudsynt ved å inkludere dei handsamande legane. Sjukeheimane med risiko for helseproblemar og abnormitetar som kan vere forbunde med ekstrem varmestress, er dessutan forplikta til å underrette vedkomande helsestyresmakt.

Varmeparasollen informerer om desse åtvaringane som neste trinn i informasjonskjeda.

Som eit første skritt var det viktig å finna ut i kva for tungt varmepåverka område mange eldre menneske bur. Spesielt der er det behov for førebyggjande tiltak. I samarbeid med KLIMZUG-Nordhessen vart småskala klima- og demografiske data samanlikna med strukturen i bustadsområda. Resultata var identifisering av risikoområde i byen Kassel. Døme på tiltak for tilpasning til ekstremvarme vart utvikla og testa i desse områda. Nettverket for varmeførebygging vart etablert på kommunenivå, der utvalde aktørar samarbeidde på ein tverrfagleg og tverrsektoriell måte.

I 2010 gjennomførte partnarane i dette nettverket ein distriktskonferanse. Deira mål var å diskutere klimaendringar i Nord-Hessen og dens helseeffektar på den eldre folkesetnaden og å utvikle strategiar for førebyggjande omsorg. Om lag 40 personar frå helsesektoren, kommunal eldreomsorg, bustadbygging, offentleg forvalting, kyrkjer og forhandlarar deltok på konferansen. Diakonatets moderhus, representert ved sin overordna, la fram ideen om ei varme hotline. Samstundes signaliserte det vilje til å delta i prosjektplanlegging og gjennomføring. Andre som deltok på konferansen — tilsette frå polikliniske tenester, lækjarkontorar og apotek — var òg interesserte. Ideen om hotline parasollen vart fødd.

Til slutt vart det bestilt ei prosjektgruppe beståande av representantar for KLIMZUG-Nordhessen og dei involverte organisasjonane. Deira overordna mål var å utvikle ein gjennomsiktig, einsarta og bindande tilnærming for alle råka. Arbeidsgruppa utvikla arbeidsflyter, arbeidshjelpemiddel (dokumentasjonsark, etc.), eit opplæringskonsept for frivillige innringarar samt tilhøyrande opplæringsmateriell.

Varmetelefonen starta for første gong sommaren 2010 som pilotaktivitet. I testfasen vart varmetelefonen kun tilbode til éit Kassel-distrikt med særleg høg varmerelatert risiko. På grunn av dei positive erfaringane og den store offentlege resonansen vart varmetelefonen tilbode alle innbyggjarane i byen Kassel sommaren 2011 for første gong.

Eldre menneske påverkast i høg grad av varme, men er generelt forsiktige med førebyggjande tilbod. Ofte undervurderer denne gruppa eiga sårbarheit mot varmerelaterte risikoar når det gjeld deira helse. Dette kan representere ein avgrensande faktor i den faktiske gjennomføringa av hotline parasol service.

Den innleiande fasen var basert på eit forskingsprosjekt fråhalden i 2010. Sjølve tenesta er gratis og drivast av frivillige i den eldre komiteen og koordinerast av helseavdelinga i Kassel-regionen. Det er utfordrande å anslå personalets arbeidstid på hotline når det gjeld kostnader og ressursar knytte til drift av hotline.

Varmeparasollen er ein frivillig aktivitet og eit samarbeid mellom eldreutvalet og helseavdelinga i Kassel-regionen.

Hotline parasollen vart utvikla i 2010 og implementert i enkelte distrikter i Kassel i 2011. Sidan 2013 vart det ei teneste av Helsedepartementet i Kassel-regionen; Tenesta er tilgjengeleg gratis kvar sommar til byen og regionen Kassel.

Hotline parasollen antas å halde fram på lang sikt og starta i år i sin 6.^sesong.

Markus Heckenhahn
Health Department of Kassel region
E-mail: markus.heckenhahn@stadt-kassel.de