Bainistiú foraoisí atá íogair ó thaobh uisce de

Chunanroghaoiriúnúcháin sin a chur chun feidhme, tá gá le rannpháirtíocht gníomhaithe éagsúla (bainisteoirí abhann, feirmeoirí, seirbhísí foraoise, lucht ceaptha beartas, úinéirí príobháideacha, etc.)ar cheart dóibh a bheith rannpháirteach ionas gur féidiran roghaoiriúnúcháin a ghlacadh. Tá ról ríthábhachtach ag páirtithe leasmhara freisin maidir leis na bearta a chuirtear chun feidhme a bhainistiú. Bacheart feachtaisfaisnéise, agus gníomhaíochtaí sonracha eile, faoi ról na mbogach agus na bhforaoisí mar sholáthraithe uisce a chur chun cinn chun feasacht amhúscailti measc na ngeallsealbhóirí éagsúla sa dobhardhroma iomlán (údaráis náisiúnta, an earnáil phoiblí agus an earnáil phríobháideach).  

Príomhdhúshlán do bhainisteoirí talún, foraoise agus uisce is ea an raon leathan sochar foraoise a uasmhéadú gan dochar a dhéanamh d’acmhainní uisce agus d’fheidhm an éiceachórais. Chun aghaidh a thabhairt ar an dúshlán sin, tá géarghá le tuiscint níos fearr a fháil ar na hidirghníomhaíochtaí idir foraoisí/crainn agus uisce (go háirithe i ndobhardhromanna), le feasacht a ardú agus le fothú acmhainneachta i hidreolaíocht foraoise, agus leis an eolas agus na torthaí taighde sin a leabú i mbeartais agus i ngníomhaíochtaí. Ba cheart an tairbhe do phobail réamhtheachtacha agus iartheachtacha a phoibliú freisin, ionas go n-aithneofar na roghanna bainistíochta foraoisí mar roghanna bunriachtanacha agus go nglacfar leo. Is gá freisin sásraí institiúideacha a fhorbairt chun sineirgí i bhforaoisí agus i saincheisteanna uisce a fheabhsú, agus chun cláir ghníomhaíochta náisiúnta agus réigiúnacha a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú.

D’fhéadfadh nacostais a bheith ina dteorannú ar rialacha bainistíochta san fhoraoiseolaíocht a oiriúnú chun cothromaíocht uisce na gcrann a fheabhsú. Is bealach iad socruithe margadhbhunaithe d’úsáideoirí talún réamhtheachtacha chun aisghabháil a dhéanamh ar na costais a bhaineann le cumhdach foraoise a chothabháil, agus is bealach iad chun cleachtais bainistithe talún eile a chistiú chun seirbhísí dobhardhroma a chosaint. Go háirithe ar thalamh príobháideach, tá gá le dreasachtaí chun caomhnú foraoisí a ráthú. Cé gurlasmuigh den Eoraip a bhí formhór mór na taithí, d’fhéadfadh leithdháileadh acmhainní níos éifeachtúla agus réitigh níos costéifeachtaí a bheith mar thoradh ar chineálacha cur chuigemargadhbhunaithe ina bhfuil íocaíochtaí ag brath ar thorthaí inmhianaithe a bhaint amach (e.g. Íocaíocht as Seirbhísí Comhshaoil, SPFanna). Aithnítear iad mar dhreasachtaí chun seirbhísí foraoise a rialáil agus a chothabháil. LeStraitéis Foraoise nua anAontais, spreagtar na Ballstáit go sonrach, de réir mar is ábhartha dá n-imthosca náisiúnta, chun scéim íocaíochta a bhunú le haghaidh seirbhísí éiceachórais d’úinéirí agus do bhainisteoirí foraoise. Bíonn foirmeacha éagsúla ag tionscnaimh na SPFanna ag brath ar shaintréithe na seirbhíse, ar scála na bpróiseas éiceachórais a tháirgeann iad, agus ar an gcomhthéacs socheacnamaíoch agus institiúideach. Áirítear orthu sin tionscnaimh neamhfhoirmiúla phobalbhunaithe, trí shocruithe conarthacha deonacha níos foirmiúla idir páirtithe aonair, agus socruithe casta i measc iliomad páirtithe arna n-éascú ag eagraíochtaí idirmheánacha.

Tá ról tábhachtach ag ceartamaoine freisin i ndreasachtaí eacnamaíocha toisc go sainítear leo cé ag a bhfuil rochtain ar shochair agus cé atá freagrach as na costais a bhaineann leis na sochair sin a sholáthar. Mura meastar dáileadh na gcostas agus na sochar a bheith cothrom, agus má dhéantar páirtithe leasmhara suntasacha a eisiamh nó a chur faoi mhíbhuntáiste, is beag dreasacht a bheidh acu comhoibriú le chéile. Mar shampla, gan teideal talún soiléir, níl an t-údarás ag úsáideoirí talún dobhardhroma uachtaracha comhaontuithe conarthacha a dhéanamh agus dá bhrí sin níl siad in ann tairbhe a bhaint as íocaíochtaí.

Mar sin féin, tá sé sách dúshlánach tairbhí iarbhír na roghanna bainistíochta foraoise a léiriú agus a chainníochtú dóibh siúd a n-iarrtar orthu íoc astu. Chuige sin, ní mór tuiscint a fháil ar phróisis chasta éiceachórais, le himeacht ama in áiteanna sonracha, gníomhaíochtaí bainistíochta éifeachtacha a shainaithint chun iad sin a choinneáil ar bun, agus dearbhú réasúnta go mbeidh rochtain ag ceannaitheoirí ar shochair amach anseo. Chun teacht ar na cineálacha cur chuige is éifeachtúla agus is éifeachtaí, tá gá freisin leis an gcumas chun foghlaim agus dul in oiriúint d’fhaisnéis nua.

Freastalaíonn foraoisí ar fheidhmeanna iomadúla agus soláthraíonn siad roinnt seirbhísí éiceachórais, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann le bainistiú uisce, mar seo a leanas: 

• fionnuisce a chaomhnú agus a sholáthar le haghaidh úsáidí éagsúla an duine; 
• rialáil sreafaagus scagachán, rud a chabhraíonn le sreabhadh bunséasúir nó tirimshéasúir a choinneáil, a cheadaíonn athluchtú uisce atá stóráilte in ithir, screamhuisce, bogaigh agus tuilemhánna, agus a rialaíonn leibhéal na dtáblaí screamhuisce.

• Rith chun srutha uisce a rialú, rith chun sruthafoircneacha achosc,agus ar an gcaoi sin damáiste ó thuilte a laghdú
• gaisteoireacht truailleán agus dríodar a dhéanann difear do cháilíocht an uisce; 
• éagsúlacht gnáthóige agus athléimneacht éiceachórais achothabháil; 
• luachanna cultúrtha achaomhnú, lena n-áirítear cáilíochtaí aeistéitiúla a thacaíonn leis an turasóireacht, leis an áineas agus le bealaí traidisiúnta maireachtála. 

Thairis sin, le bearta bainistíochta lena gcosnaítear feidhmiúlachtaí foraoisí a bhaineann le huisce, is féidir na costais a bhaineann le cóireáil uisce a shábháil le haghaidh úsáidí éagsúla. Go deimhin, aithnítear gur lú an chóireáil a theastaíonn ó uisce ó láithreáin foraoise ná uisce ó earnálacha truaillitheacha uisce eile (Miettinen, 2020). I gcás gach méadú 10 % ar chlúdach dobhardhromanna, tagann laghdú thart ar 20 % ar chostais cóireála uisce, suas le thart ar 60 % ar chlúdach foraoise (anLárionad um Chosaint Uisce — Foraoisí agus Uisce Óil). Leibhéal na gcostas cóireála nuair a bhíonn cumhdach foraoise idir 70 % agus 100 %. Is féidir le meastóireachtaí coigiltis costais a bheith éagsúil ó shuíomh go suíomh agus teastaíonn staidéir shonracha uathu a thacaíonn le beartais chostéifeachtacha a dhearadh.

Is é is aidhm doStraitéis Foraoise nua an Aontais,a foilsíodh ag deireadh 2021, feabhasa chur ar chainníocht agus ar cháilíocht fhoraoisí an Aontais agus a gcosaint, a n-athbhunú agus a n-athléimneacht a neartú. Méadóidh sé sin acmhainneacht na bhforaoisí maidir le roinnt seirbhísí éiceolaíocha agus socheacnamaíocha a sholáthar, lena n-áirítear iad siúd a bhaineann leis an nasc idir an fhoraois agus an t-uisce. Ina theannta sin, áirítear i measc chuspóiríStraitéis Bhithéagsúlachta 2030 an Aontaisa glacadh le déanaí éiceachórais dhíghrádaithe na hEorpa a athbhunú trí 3 bhilliún crann breise ar a laghad a chur faoi 2030, rud a chuirfidh feabhas ar an gclúdach foraoise ar fud na hEorpa.

Is é an Comhbheartas Talmhaíochta (CBT) agus go háirithe aChlár Forbartha Tuaithe“dara colún” príomhfhoinse maoinithe AE do bhearta foraoiseachta. Laistigh de CBT athchóirithe tar éis 2020, tá na Ballstáit in ann, trína bpleananna straitéiseacha náisiúnta, bainisteoirí foraoise a spreagadh chun foraoisí a chothabháil, a fhás agus a bhainistiú ar bhealach inbhuanaithe. Leis angCreat-Treoir Uisce, ceanglaítear ar na Ballstáit Pleananna Bainistíochta Abhantraí a ullmhú lena n-áirítear Cláir Beart (PoManna) do gach Ceantar Abhantraí. Tá bearta laistigh de na PoManna nasctha go díreach le bearta faoi ais 2 den Chlár Forbartha Tuaithe agus le beartais eile de chuid an Aontais a bhaineann le saincheisteanna foraoise, amhail Plean Gníomhaíochta Foraoiseachta an Aontais (FAP), Natura 2000 agus an Plean Gníomhaíochta Bithmhaise (BAP).

Tá am cur chun feidhme naroghaseo an-athraitheach, toisc go mbraitheann sé ar na bearta a dhéantar chun foraoisí agus aseirbhísí éiceachórais a chosaint agus a athbhunú. D’fhéadfadhsé go mbeadh tréimhse cur chun feidhme roinnt beart an-ghearr ach d’fhéadfadh sé go mbeadh gá lecothabháilchuí sa tréimhse fhadtéarmach freisin. Thairis sin, d’fhéadfadhsé go mbeadh blianta fada (níos mó ná 25 bliain)ag teastáil chun cáilíocht agus cainníocht uisce a aisghabháil gohiomlántar éis athchóiriú foraoise.

Éiginnte má dhéantar an scéim bainistíochta a chothabháil agus a oiriúnú