Ala upp og stækka strandland

Einkum er þörf á þátttöku hagsmunaaðila ef strandland er hluti af stærri strandáætlunum. Slíkar áætlanir, sem fela í sér varnarvirki, gætu verið háðar mati á umhverfisáhrifum, allt eftir landslögum og reglugerðum. Þegar þessi ráðstöfun er framkvæmd á vernduðum stöðum eins og Natura 2000 stöðum (samkvæmt tilskipunum ESB um fugla og búbitat), er yfirleitt krafist "viðeigandi mats" sem endilega tekur þátt í skipulögðu opinberu þátttökuferli. Á sama hátt kallar Flóðtilskipun ESB eftir þátttöku almennings vegna áætlana um áhættustjórnun. Þar að auki munu tillögur um hækkun borgarlands að öllum líkindum krefjast samráðs við almenning samkvæmt landslögum og staðbundnum lögum. 

Átök geta komið upp milli hagsmunaaðila sem geta, beint eða óbeint, notið góðs af strandrækt eða framþróun. Hagsmunaaðilar í ferðaþjónustu og hafnaryfirvöld geta notið góðs af stækkun strandsvæða og byggingu nýrra hafnarsvæða. Á hinn bóginn geta sveitarfélög haft áhyggjur af breytingum á strandlandslagi, búsvæðum og tapi líffræðilegs fjölbreytileika og umhverfisáhrifum almennt. Slík átök kalla á virka þátttöku allra hagsmunaaðila, þ.m.t. staðaryfirvalda, strandsamfélaga, einkafyrirtækja, rannsóknastofnana og/eða frjálsra félagasamtaka. 

Eins og aðrar gráar ráðstafanir til strandvarna geta upp og eflt strandland veitt fyrirsjáanlegt öryggisstig. Ef öllu landsvæðinu er lyft yfir hæsta áætlaða sjávarmáli er enn fyrir hendi lítil hætta á leifum. Þar að auki, samanborið við aðrar harðar verndarráðstafanir (svo sem sjávarveggir og stormbylgjuhindranir), er engin hætta á skelfilegum bilunum. Með áætlaðri aukningu á stofnum strandsvæða getur nýtt land orðið til þess að byggja upp eða auka strandsvæði og skapa ný tækifæri til strandþróunar. 

Eins og aðrir gráir valkostir er að hækka og stækka strandland illa sveigjanlegt og krefst reglubundins viðhalds eða uppfærslu til að tryggja fullnægjandi verndarstig í ljósi loftslagsbreytinga og stigvaxandi hækkunar sjávarborðs. Það getur verið tæknilega krefjandi að hækka strandland, einkum á þéttbýlis- og iðnaðarsvæðum þar sem hýsir flókin grunnvirki eða mjög viðkvæm grunnvirki. Þetta á einnig við um brothætt söguleg svæði, svo sem Markúsartorgið og alla borgina Feneyjar. Í þessum tilvikum er aðeins hægt að hækka land þar til ákveðin stig og tæknileg þvingun af ólíkum toga (t.d. varðveislu listræns gildis sögulegra bygginga) getur verið ríkjandi.

Framþróun strandlands getur breytt vistkerfum strandsvæða. Hún getur einnig krafist annarra efnislegra forvarnarráðstafana á sjó gegn flóðum, tilheyrandi byggingar- og viðhaldskostnaði og áhrifum (t.d. breytingar á föstum strandsvæðum). Þessi valkostur hentar sérstaklega fyrir smærri inngrip (t.d. til að draga úr varnarleysi lítilla hafna eða þéttbýlissvæða eða sérstaks búnaðar sem setja skal á öruggari svæði). Hækkun stórra strandsvæða getur útheimt óhóflegan kostnað, verið tæknilega krefjandi og valdið nokkrum umhverfisáhrifum.

Helsti ávinningurinn af þessum möguleika er að draga úr flóðum, einkum á svæðum eða innviðum sem verða fyrir áhrifum af hækkun sjávarborðs og aukinni tíðni stormbylgna. Það tryggir fulla vernd svæðisins með fyrirsjáanlegu öryggisstigi án þess að hætta sé á bilun stundum tengd öðrum gráum verndarráðstöfunum. Með því að búa til nýtt nothæft land getur landrækt eða efling strandsvæða stuðlað að því að viðhalda helstu atvinnustarfsemi (t.d. örugg hafnarsvæði), auka notagildi borgaranna á landi (uppbygging þéttbýlis) og efla ferðaþjónustu og tómstundastarfsemi (strandlengja).

Kostnaðurinn er mjög háður tiltekinni staðsetningu, aðlögunarþörf og stækkun svæðanna sem á að hækka. Kostnaður getur einnig falið í sér kröfu um harðar verndarráðstafanir til að verja endurheimt land frá strandflóði og rofi. Kostnaðarmat ætti að fela í sér bæði byggingaráfanga og viðhaldskostnað. Hið síðarnefnda getur smám saman aukist með tilliti til aukins þrýstings frá hækkun og storma. Hámarka ætti samlegðaráhrif við önnur varnarvirki sem þegar eru til staðar til að draga úr kostnaði við þennan aðlögunarmöguleika, auka skilvirkni hans og auka viðnámsþol strandsvæða í heild. Einnig er hægt að búa til samlegðaráhrif með dýpkunaraðgerðum: að hækka eða hækka land getur boðið upp á möguleika á efnisförgun frá höfnum, höfnum og siglingaleiðum (eftir tilhlýðilegt mat á mengunarstigi). Þetta gæti dregið úr heildarkostnaði og útilokað þörfina á að bera kennsl á förgunarstaði á hafi úti fyrir dýpkað efni.

Uppbygging strandvirkja til að draga úr veðrun og vörnum á hörðu hafi sem „getur til að breyta strandlengju“falla í II. viðauka við tilskipunina umumhverfisáhrif: Aðildarríkin ákveða hvort framkvæmdir í II. viðauka skuli fara í gegnum aðferð við mat á umhverfisáhrifum, annaðhvort í hverju tilviki fyrir sig eða með tilliti til viðmiðunarmarka og viðmiðana. Þessi krafa hefur þó ekki áhrif á viðhald og endurbyggingu þessara verka.

Samkvæmt vistgerðatilskipun ESB er þörfá viðeigandi mati ef verk til að ala upp strandland eða halda áfram að hafa áhrif á verndaðar tegundir eða náttúruleg búsvæði.

Innleiðingartími er mjögáhættusamur, allt eftir umfangi íhlutunarinnar. Lítil íhlutun sem felur í sér takmörkuð svæði getur þurft takmarkaðan tíma (< 1 ár), en stórfelld íhlutun, hækka breiður strandsvæði, sem hluti af víðtækari íhlutunaráætlunum, getur þurft miklu meiri tíma. Tæknilegar takmarkanir sem tengjast flækjustigi, viðkvæmni og gildi þéttbýliskerfisins (og bygginga) auka yfirleitt framkvæmdartímann.

Búist er viðmeðallíftíma fyrir þennan valkost (meira en 15 ár). Þóverður að tryggja reglulegt endurmat á viðhaldi og verkun , einkum til að laga sig smám saman að hækkun sjávarborðs og mögulegri aukningu storma og storma.