Oppdrett og fremjing av kystland

I århundre har kystsamfunn brukt bergartar og jord for å heve kystland som eit forsvar mot stormar og stigande havnivå. Tilsvarande har kystnære framsteg ei lang historie rundt om i verd, spesielt i tett folkesette område, med avgrensa arealutviding.

I større kystbyar har heving og utviding av kystland vore spesielt retta mot etablering av nye hamne- og hamneområde og sikrare urbane fyllingar. I naturområde kan kystnære framsteg føretrekkast ved å plante vegetasjon med den spesifikke hensikt å støtte naturleg accretion av land og omkringliggande låge område. Kystnære framsteg kan òg omfatta utviding av strender utover den naturlege kystlinja, noko som reduserer kystrisikoen for innlandet. I dette tilfellet er strandforskyving forskjellig frå strandnæring som har som mål å kompensere landerosjon ved kunstig plassering av sand, og oppretthalde den eksisterande strandbreidda.

Eit historisk døme på å heve kystland kan sjåast i Vadehavet kysten og barriere øyar (no ein del av Danmark, Tyskland og Nederland): her vart små busetjingar bygget på små menneskeskapte åsar, kalla warften på tysk og tierpen eller wierden på nederlandsk, for å beskytte mot stormflod. Dei første kunstige åsane som er identifiserte daterast til bronsealderen. Nokre åsar vart framleis brukt på 1800-talet, då bygginga av diker i stor grad hadde erstatta denne forma for kystvern. Mange av desse haugane held fram med å vere, og nokre er arvstader.

I nyare tid finst det nokre døme på å heve og fremje kystland i urbane område:

• Bilbao (Spania), som ein del av eit urbant regenereringsprosjekt, der overflata av Zorrotzaurre-halvøya var planlagt å bli forhøgd med 1,5 meter, slik at nye bygningar kan byggjast på eit høgare og sikrare nivå.
• Venezia, innanfor det integrerte systemet for beskyttelse av byen og dens lagune mot flaum. Mobile barrierar som opererer ved dei tre utsalsstadane i lagunen for å beskytte byen mot oversvømmingar, er integrert med lokale forsvarstiltak. Desse tiltaka er retta mot å auke høgda av fyllingar og fortau i lågare område av tettstader som ligg i lagunen og i strandsona. Der det var mogleg, vart fyllingar og gater heva opp til den angitte beskyttelseshøgda på 110 cm over det lokale referansehavsnivået. Dette tiltaket reduserer få tidvatn som dekkjer gata betydeleg. Om lag 12 % av byen ligg framleis under sikringsnivået på 110 cm, inkludert den ikoniske og lågtliggande Markusplassen. Ein mykje breiare og artikulert design for å beskytte heile torget og det omkringliggande området har vorte oppfatta (inkludert heving av urbane fortau samt omorganisering av heile kloakk- og dreneringssystemet).

Andre døme gjeld hamneområde:

• Hamna i Rotterdam, i stor grad bygget utanfor flaumforsvarssystemet i byen og i open samband med Nordsjøen. Sjølv om områda i dag er godt beskytta mot oversvømmingar og allereie er bygget godt over havnivå, er førebyggjande tilpasningsstrategiar under vurdering av hamnevesenet i samarbeid med kommunale institusjonar og private selskapar. Tilpasningsstrategiar inkluderer ytterlegare heving av bakkenivå og plassering av verdifulle eigedelar på heva konstruksjon.
• Biomassebrenselforsyningskjede i United K ingdom, ved strukturelt å heve kraftverksutstyr over potensielle stormflodvassnivå, for å sikre energiforsyning utan avbrot på lang sikt òg under ugunstige tilhøve.

Å heve og fremje kystland er generelt ein del av breiare intervensjonsplanar for å beskytte kystar, byar og verdifulle infrastrukturar mot flaum. Planane kan omfatta andre grå (havveggar, moloar, stormflodportar/flombarrierar) eller grøne tilpasningstiltak (dynekonstruksjon og styrking, restaurering og styring av kystvåtmark). Høgare høgdeområde kan òg krevjast når dei eksisterande forsvara ikkje sikrar tilstrekkeleg beskyttelse mot flaum, til dømes på grunn av dike eller sjøvatn overtopping av stormflod.

Gjennomføringa av dette tilpasningsalternativet bør samordnast på øvste regjeringsnivå og integrerast i heilskaplege kystforvaltingsplanar (tilpasning av integrerte kystforvaltingsplanar) for å sikre at dei knyta kostnadene ikkje utelukkar gjennomføringa av andre, meir relevante tiltak.

For å vere effektive på lang sikt, bør tiltak for å heve og fremje kystland planleggast med tanke på scenari for klimaendringar, spesielt lokale prognosar for relativ havnivåstiging og frekvensen og intensiteten av stormar og stormflod.

Når kystnære framskritt forventast å trekkje frå naturområde og forårsaka tap av biologisk mangfald og skade det naturlege økosystemet, bør det vurderast nøye ved å vurdere heile omfanget av dei tiltenkte tiltaka med omsyn til tid og rom og helst unngåast. Framme av kystland kan krevje andre fysiske beskyttelsestiltak. Faktisk kan det nye vunne land eller heva land bli utsett for flaum på lang sikt, på grunn av havnivåstiging og hyppigare stormflod.

I dei siste århundra hadde landgjenvinning gjennom fylling av våtmarksområde og nær landområde under høgvassnivået vorte ein annan vanleg teknikk for å få nytt rom, også for å byggje nye urbane eller industrielle stader. Slik praksis, sterkt transformerande kystøkosystemer, forårsaka tap av biologisk mangfald og aukande langsiktig sårbarheit for flaum, er ikkje inkludert i dette tilpasningsalternativet.

Interessentdeltaking er spesielt naudsynt dersom heving eller fremjing av kystland er ein del av større kystplanar. Slike planar som inkluderer forsvarsstrukturar kan vere gjenstand for miljøkonsekvensvurdering, avhengig av nasjonale lover og forskrifter. Når dette tiltaket gjennomførast på beskytta stader som Natura 2000-område (i samsvar med EUs fugle- og habitatdirektiv), og krev nytt naturområde, krevst det vanlegvis ei «passande vurdering» som utan tvil involverer interessentar i ein strukturert offentleg deltakingsprosess. På same måte krev EUs flaumdirektiv offentlege deltakingsprosessar for risikostyringsplanar. Vidare vil forslag om å heve urbane land mest sannsynleg krevje offentleg høyring i samsvar med nasjonale og lokale lover. 

Konfliktar kan oppstå mellom interessentar som direkte eller indirekte kan dra nytte av kystheving eller avansement. Reiselivsaktørar og hamnestyresmakter kan dra nytte av høvesvis strandutviding og bygging av nye hamneområde. Omvendt kan lokalsamfunn vera bekymra for endring av kystlandskapet, habitat og tap av biologisk mangfald og miljøpåverknad generelt. Slike konfliktar krev eit aktivt engasjement frå alle interesserte aktørar, inkludert lokale styresmakter, kystsamfunn, private selskapar, forskingsinstitusjonar og/eller frivillige organisasjonar. 

Til liks med andre grå tiltak for kystforsvar, kan heving og fremjing av kystland gje føreseielege tryggingsnivåar. Viss heile landområdet er heva over det høgaste projiserte havnivået, eksisterer det framleis berre låge gjenverande risikoar. Vidare, samanlikna med andre harde beskyttelsestiltak (som sjøvatn og stormflodbarrierar), er det ingen risiko for katastrofal svikt. Med forventa auke i kystsonepopulasjonar kan det å skaffe nytt land vere ei innflytelse for framrykking eller heving av kystområde, noko som gjev nye høve for kystutvikling. 

Som andre grå alternativ er heving og framrykkande kystland dårleg fleksibelt og krev periodisk vedlikehald eller oppgradering for å sikre tilstrekkeleg beskyttelsesnivå i møte med klimaendringar og progressiv havnivåstiging. Å heve kystland kan vere teknisk utfordrande, spesielt i urbane og industrielle område som er vert for komplekse eller svært sårbare infrastrukturar. Dette gjeld òg for skjøre historiske område, som Markusplassen og heile Venezia. I desse tilfella er det berre mogleg å heve land til eit visst nivå, og tekniske begrensningar av forskjellig art (til dømes bevaring av den kunstnariske verdien av historiske bygningar) kan sigrar. 

Framme kystland kan endre kystøkosystema. Det kan òg krevja andre fysiske førebyggjande tiltak mot oversvømmingar til sjøs, med tilhøyrande bygge- og vedlikehaldskostnader, og verknader (t.d. endring av fast kysttransport). Dette alternativet er spesielt eigna for småskala intervensjonar (til dømes for å redusera sårbarheita til små hamner eller byområde eller for spesifikt utstyr som skal setjast på sikrare område). Å heve eller fremje store kystområde kan krevje uforholdsmessige kostnadar, vere teknisk utfordrande og forårsaka flere miljøpåverknader. 

Hovudfordelen forbunde med dette alternativet er reduksjon av flaum, spesielt for område eller infrastrukturar som påverkast av havnivåstiging og aukande frekvens av stormflodhendingar. Det sikrar full beskyttelse av området på føreseielege tryggingsnivåar utan risiko for svikt som nokre gonger er forbunde med andre gråvernstiltak. Ved å skape nytt brukbart land kan heving eller framme kystområde bidra til å bevare viktige økonomiske aktivitetar (t.d. trygge hamneområde), utvide bruken av land for borgarar (heving av urbane fortau) og styrke turisme og fritidsaktivitetar (strandforlenging). 

Kostnadane avheng i stor grad av den spesifikke plasseringa, tilpasningsbehova og utvidinga av områda som skal aukast. Kostnader kan òg omfatta kravet om harde beskyttelsestiltak for å forsvare vunne tilbake land frå kystflom og erosjon. Kostnadsvurderingar bør inkludere både byggefasen og vedlikehaldskostnader. Sistnemnde kan gradvis auke med tanke på det aukande trykket frå havnivåstiging og stormheit. Synergiar med andre forsvarsverk som allereie er på plass, bør maksimerast for å redusere kostnadene knytte til dette tilpasningsalternativet, auke effektiviteten og auke den generelle motstandskrafta i kystområda. Synergiar kan òg opprettast med mudringstiltak: heving eller framrykking av land kan gje høve for materialavhending frå hamner, hamner og navigasjonskanalar (etter riktig vurdering av forureiningsnivå). Dette kan redusera den totale kostnaden og eliminere behovet for å identifisera offshore avhendingsstader for mudra materiale. 

Bygging av kystarbeid for å redusera erosjon og forsvar mot hardt hav «i stand til å endre kysten» fell inn under vedlegg II til direktivet om miljøverknader (EIA): Medlemsstatane avgjer om prosjekter i vedlegg II skal gå gjennom ein EIA-framgangsmåte, anten i kvart enkelt tilfelle eller når det gjeld tersklar og kriterium. Dette kravet påverkar imidlertid ikkje vedlikehald og ombygging av desse verka. 

I samsvar med EUs habitatdirektiv vil det vera naudsynt med ei hensiktsmessig vurdering dersom arbeid for å heve eller fremje kystområde påverkar beskytta artar eller naturlege habitatar.

Implementeringstid er svært v ariable, avhengig av omfanget av intervensjonen. Småskalaintervensjonar som involverer avgrensa område kan krevje avgrensa tid (& lt; 1 år), medan storskalaintervensjonar, som aukar breie kystområde, som ein del av breiare intervensjonsplanar, kan krevje mykje meir tid. Tekniske begrensningar knytte til kompleksiteten, skjørheita og verdien av det urbane systemet (og bygningar) aukar vanlegvis implementeringstida. 

Ei middels levetid er forventa for dette alternativet (meir enn 15 år). Det må imidlertid sikrast regelmessig vedlikehald og ny vurdering av verknad, særleg for gradvis å tilpassa seg havnivåstiginga og mogleg intensivering av stormar og stormflod.