All official European Union website addresses are in the europa.eu domain.
See all EU institutions and bodiesPríomhtheachtaireachtaí
- Tá cathracha neamhchosanta go háirithe ar rioscaí aeráide mar gheall ar chomhchruinniú daoine, foirgneamh, bonneagair agus gníomhaíochtaí eacnamaíocha. Is féidir le limistéir thógtha agus spás glas teoranta teas a threisiú, agus laghdaíonn dromchlaí neamh-thréscaoilteacha draenáil nádúrtha agus méadaíonn siad an baol tuilte le linn báisteach throm. Is féidir le tionchair aeráide cur isteach ar sheirbhísí fíor-riachtanacha freisin, lena n-áirítear iompar, fuinneamh, uisce agus cúram sláinte. Sainaithnítear in anailís EEA go bhfuil limistéir uirbeacha dhlúthdhaonra go háirithe i mbaol ó theas agus ó fhrasaíocht fhoircneach.
- Tá an t-athrú aeráide ag cur leis an ngá atá ag cathracha iad féin a chur in oiriúint don athrú aeráide. Tháinig méadú ar an sciar de dhaonra an Aontais atá ina gcónaí i gceantair uirbeacha ó níos lú ná 70 % in 1980 go 75 % in 2024 agus meastar go sroichfidh sé 84 % faoi 2050. De réir mar a éiríonn tonnta teasa, báisteach throm, tuilte, triomach agus ganntanas uisce dian, ní mór do chathracha ullmhú do na tionchair atá ann faoi láthair agus do na dálaí aeráide a bheidh ann amach anseo. Ní dháiltear na tionchair go cothrom: is féidir le daoine scothaosta, leanaí, daoine a bhfuil riochtaí sláinte orthu agus pobail ar ioncam íseal a bheith an-leochaileach.
- Is féidir le cathracha rioscaí aeráide a laghdú trí raon leathan gníomhaíochtaí oiriúnúcháin. Le pleanáil spásúil atá bunaithe ar an aeráid agus dearadh foirgneamh, bonneagar glas agus gorm, réitigh dhúlrabhunaithe, córais luathrabhaidh agus bearta ullmhachta, is féidir nochtadh agus leochaileacht a laghdú agus timpeallachtaí uirbeacha níos sláintiúla agus níos inmharthana a chruthú ag an am céanna. Tá cathracha ríthábhachtach d’Eoraip atá athléimneach ó thaobh na haeráide de, is féidir le spriocanna oiriúnúcháin níos láidre borradh a chur faoin dul chun cinn, rud a léiríonn go dtacaítear le hoiriúnú uirbeach rathúil trí thiomantas polaitiúil marthanach, cistiú fadtéarmach, dea-rialachas, rannpháirtíocht na saoránach agus cinnteoireacht eolasbhunaithe.
- Tacaíonn beartais, tionscnaimh agus uirlisí an Aontais leis an athléimneacht uirbeach. Le Straitéis an Aontais Eorpaigh um an Oiriúnú, cuirtear chun cinn oiriúnú sistéamach, gníomhaíocht áitiúil agus réitigh dhúlrabhunaithe. Tacaíonn Misean an Aontais um an Oiriúnú agus Cúnant na Méaraí le húdaráis réigiúnacha agus áitiúla, agus neartaíonn an Straitéis Bhithéagsúlachta do 2030 ról na n-éiceachóras uirbeach agus an bhonneagair ghlais. Cuireann an Uirlis Tacaíochta um Oiriúnú Uirbeach treoir céim ar chéim ar fáil do chathracha atá ag forbairt, ag cur chun feidhme agus ag déanamh faireacháin ar phleananna oiriúnaithe. Cuireann Fís Eorpach tuilleadh tacaíochta airgeadais agus teicniúla ar fáil chun réitigh atá athléimneach ó thaobh na haeráide de a fhorbairt agus a chur chun feidhme.
An fáth a bhfuil an t-oiriúnú don athrú aeráide tábhachtach don earnáil uirbeach
Tá cónaí ar fhormhór mhuintir na hEorpa i gceantair uirbeacha, áit a bhfuil daoine, foirgnimh, bonneagar agus seirbhísí riachtanacha comhchruinnithe. Tá an t-athrú aeráide ag méadú rioscaí ó thonnta teasa, ó thuilte, ó bháisteach throm le rith chun srutha uisce stoirme, ó thriomach, ó ghanntanas uisce agus ó ardú ar leibhéal na farraige. D’fhéadfadh iarmhairtí a bheith ag na rioscaí sin ar an tsláinte, ar shlite beatha, ar bhonneagar agus ar sholáthar seirbhísí fíor-riachtanacha amhail uisce, fuinneamh, tithíocht, cúram sláinte agus seirbhísí sóisialta i gceantair uirbeacha (an chéad Mheasúnú Eorpach ar Riosca Aeráide, EUCRA). Léiríonn measúnuithe EEA, amhail tuarascáil EEA dar teideal Climate Resilience in Europe [Athléimneacht in aghaidh an Athraithe Aeráide san Eoraip], 2025 - dul chun cinn agus dúshláin agus faisnéisiú EEA dar teideal Small but mighty - climate resilience in Europe’s small municipalities [Beag ach láidir - athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide i mbardais bheaga na hEorpa], go bhfuil tionchair aeráide ag cathracha na hEorpa cheana féin agus go bhfuil limistéir dhlúthdhaonra an-leochaileach i leith teasa agus frasaíochta foircní.
Is féidir leis an gcaoi a ndéantar cathracha a phleanáil, a thógáil agus a bhainistiú na rioscaí sin a mhéadú nó a laghdú. Is féidir le pleanáil uirbeach agus spásúil atá bunaithe ar an aeráid, foirgnimh agus bonneagar athléimneach, agus spásanna glasa agus gorma cuidiú le nochtadh agus leochaileacht a laghdú. Is féidir le réitigh dhúlrabhunaithe, amhail crainn uirbeacha, páirceanna, díonta glasa, uiscebhealaí athchóirithe agus draenáil inbhuanaithe, fuarú a sholáthar, uisce a choinneáil agus rioscaí tuilte a laghdú agus tacú leis an mbithéagsúlacht, leis an tsláinte agus le cáilíocht na beatha ag an am céanna.
Ní mór leochaileacht shóisialta agus neamhionannais shóisialta a chur san áireamh san oiriúnú freisin. Ní dhéanann tionchair aeráide difear comhionann do chách, agus is féidir le tosca amhail aois, sláinte, ioncam, dálaí tithíochta agus rochtain ar spás glas tionchar a imirt ar chumas daoine ullmhú do theagmhais fhoircneacha agus déileáil leo. Dá bhrí sin, is féidir le pleanáil chuimsitheach agus rannpháirtíocht chuimsitheach le pobail áitiúla cabhrú le cathracha leochaileachtaí a shainaithint agus gníomhaíochtaí oiriúnúcháin a fhorbairt lena neartaítear athléimneacht do chách.
Tuilleadh eolais
Naisc sheachtracha
Language preference detected
Do you want to see the page translated into ?










