Turisme

Turisme

Hovudbodskap

• Turisme er ein tverrgåande sektor som er avhengig av flere andre sektorutviklingar. (t.d. vatn, landbruk) Tilpasning i denne sektoren krev derfor eit godt samband og tilknytning til desse andre sektorane.
• Turisme og natur er ofte nært knytt saman. Naturvern er derfor eit viktig tilpasningstiltak som er viktigast for reiselivsnæringa.
• Auken av ekstreme hendingar vil ramma turistsektoren på ulike måtar: Auka press på turisme infrastruktur, redusert tilgjengelegheit av visse turistattraksjonar, eller høgare risiko for gjestar for visse turisme aktivitetar som ski, fotturar, seiling.
• Flere turistområde kan òg ha nytte av klimaendringar som gjestar oftare kan velje kjøligare område i sommar eller sesongar kan forlengast på grunn av ein auke i gunstige vêrforhold.

Verknader og sårbarheiter

Sidan vêr og klima har ei avgjerande innflytelse på reisesesongen og val av feriemål, er reiselivsnæringa svært avhengig av dei. Det er òg ein sterk samanheng mellom natur og turisme, samt mellom kulturarv og turisme. Klimaendringar kan til dømes redusere snødekket, auke og forlenga varmebølgjer eller endre mønstera for årleg nedbør. Effektane av småskala ekstreme vêrforhold (stormar, kraftig nedbør, flaum, jordskred og jordskred) representerer ei stor utfordring. Dei utgjer ein umiddelbar trussel mot turistinfrastrukturen. Dei forårsaka aukande kostnadar for reparasjon av bygningsstoff og infrastrukturanlegg, fører til opphøyr av transportmiddel og nedlegging av vegsamband, fotturar eller skiområde. Stress for gjesten skyldast òg ei endring i dei biologiske tilhøva, spesielt på grunn av ein auke i skadelege insektar, auke i algevekst i oppvarma vatn og ved spreiing av neofyttar og allergiframkallande plantar.

Det er òg spesielle utfordringar som oppstår bestemt av dei spesielle eigenskapane til den europeiske turistsektoren. Desse heng på den eine sida saman med forbrukarmodellar, særleg sesongfordeling og turistrørsler, og på den andre sida med produksjonsmodellar, det vil seie verdikjeda og turistdestinasjonane. Turistetterspurnaden er for tida konsentrert veldig sterkt på månadane juli og august. På grunn av klimaendringar kan enkelte destinasjonar bli for varme i desse tider.

På den andre sida kan turismen òg dra nytte av klimaendringane. Til dømes kan høgare (og dermed kjøligare) område tene på å auke få turistar som unngår varme byar.

Rammeverk for politikk

EUs kompetanse innan turisme er ei støtte og koordinering for å supplere medlemslandas tiltak.

I juni 2010 vedtok Europakommisjonen Meddelinga, Europa, verdens fremste turistdestinasjon — eit nytt politisk rammeverk for turisme i Europa. I denne meldinga vart det lagt fram ein ny strategi og handlingsplan for turisme i EU. Fire prioriteringar for handling vart identifiserte:

• å stimulere konkurranseevna i den europeiske turistsektoren,
• å fremje utviklinga av berekraftig, ansvarleg og høg kvalitet turisme;
• å befeste Europas image som ei samling av berekraftige destinasjonar av høg kvalitet;
• å maksimere potensialet i EUs finanspolitikk for å utvikle turisme.

Det er utarbeidd ein løpande oppdatert gjennomføringsplan som skisserer dei viktigaste tiltaka som skal gjennomførast som ein del av strategien, i samarbeid med offentlege styresmakter, reiselivsorganisasjonar og andre offentlege/private reiselivsaktørar.

Det er viktig å nemne at flere turistaktivitetar eller attraksjonar styrast av andre EU-sektorpolitikkar som vassforvalting (til dømes å sikre reint badevatn), landbruk (til dømes å sikre visse landskapsfunksjonar), biologisk mangfald og flere flere.

Forbetring av kunnskapsgrunnlaget

Studien”Tid er avgjerande: Tilpasning av turismeetterspurnaden til klimaendringar i Europa» analyserer den potensielle verknaden av klimaendringar på turismeetterspurnaden i Den europeiske unionen (EU) og gjev langsiktige (2100) prognosar som tek omsyn til klimatilpasning når det gjeld ferievarigheit og -frekvens.

Copernicus Service European Tourism tilbyr eit brukarstyrt klimainformasjonssystem for turistsektoren.  Ved å levere kritiske pan-europeiske klimaindikatorar (snøforhold, klima eignethet indeksar for turisme, skogbrannar indeks) demonstratoren tek sikte på å legge til rette for pågåande og langsiktig tilpasning av sektoren til eit klima i endring.  Demonstratortenesta tilbyr interaktive verktøykasseapplikasjonar, som byggjer på kvalitetsdata og verktøy frå Climate Data Store (CDS). Desse er over ulike tidsrammer, inkludert tidlegare klima (reanalysedata) og langsiktige (regionale klimaprognosar). Relevant informasjon er fritt tilgjengeleg på ulike måtar (kartlegging, nedlasting av klimapåverknadsindikatorar, nedlasting eller grafikk basert på etterbehandla informasjon), og tek omsyn til brukarspesifikke behov.

Interreg Euro-MED-programmet gjev midlar til prosjekter utvikla og forvalta av offentlege styresmakter, universiteter, private og sivile samfunnsorganisasjonar i Middelhavsområdet knytte til berekraftig turisme. Med-erklæringa er det endelege politiske dokumentet utarbeidd etter seks års arbeid og samarbeid for eit smartare og grønare berekraftig turismeøkosystem i Middelhavet.

Støtte til investeringar og finansiering

Europakommisjonen har utarbeidd ein vegleiar som fokuserer på praktiske problemstillingar knytte til dei viktigaste EU-finansieringsprogramma for turistsektoren. Den rettar seg mellom anna mot føretak, fysiske personar, små og mellomstore bedrifter og offentlege styresmakter som opptrer i turistsektoren. Den kan bli funne her.

Likevel er det viktig å erkjenne at det meste av finansieringa for reiselivssektoren kjem frå nasjonalt eller regionalt nivå.

Støttar implementeringa

Turistsektoren kan absolutt ikkje tilpasse turismetilboda aleine, då andre organisasjonar ofte deler ansvaret for turismerelaterte aktivitetar. Som eit døme er vassforsyninga ein del av dei grunnleggjande tenestene til lokalsamfunn eller flaumvernsoppgåva til regjeringa begge tilpasningsområde som er avgjerande for turisme. Det same gjeld for eit reint og sunt miljø og økosystem, som er avgjerande for flere turismeaktivitetar. Dermed må turistsektoren kople til og kople til andre sektorar som biologisk mangfald, byplanlegging, katastroferisikostyring, vassforvalting, landbruk.

For å diversifisere EUs turismetilbod tilbyr EU-kommisjonen medfinansiering gjennom COSME-programmet til berekraftige transnasjonale reiselivsprodukter. Dette er tematiske reiselivsprodukter som transnasjonale reiseruter, ruter, stiar med fokus på ulike tema som: miljøvennleg turisme, sportsturisme, mat- og vinturisme, helse- og velværeturisme, naturturisme eller «langsam turisme» — reiser som gjer det mogleg for turistar å engasjere seg meir i lokalsamfunna langs ruta. Alle desse aktivitetane kan òg brukast til å tilpasse seg klimaendringar.