Turisme

Turisme

Hovudbodskap

• Turisme er ein tverrgåande sektor som er avhengig av flere andre sektorutviklingar. (t.d. vatn, landbruk) Tilpasning i denne sektoren krev derfor eit godt samband og tilknytning til desse andre sektorane.
• Turisme og natur er ofte nært forbunde. Naturvern er derfor eit viktig tilpasningstiltak som er viktigast for reiselivsnæringa.
• Auken av ekstreme hendingar vil ramma reiselivssektoren på ulike måtar: auka press på turisme infrastruktur, redusert tilgjengelegheit av visse turistattraksjonar, eller høgare risiko for gjestar for visse turisme aktivitetar som ski, fotturar, seiling.
• Flere turistområde kan òg ha nytte av klimaendringar, då gjestane oftare kan velje kjøligare område om sommaren eller årstidene kan utvidast på grunn av ein auke i gunstige vêrforhold.

Verknader og sårbarheiter

Sidan vêr og klima har ei avgjerande innflytelse på reisesesongen og val av feriedestinasjonar, er reiselivsnæringa svært avhengig av dei. Det er òg ein sterk samanheng mellom natur og turisme, samt mellom kulturarv og turisme. Klimaendringar kan til dømes redusere snødekket, auke og forlenga hetebølgjer eller endre mønstera for årleg nedbør. Effektane av småskala ekstreme vêrforhold (stormar, kraftig nedbør, flaum, jordskred og jordskred) representerer ei stor utfordring. Dei utgjer ein umiddelbar trussel mot turistinfrastrukturen. Dei medfører aukande kostnader for reparasjon av bygningsstoff og infrastrukturanlegg, fører til avvikling av transportmiddel og nedlegging av vegsamband, fotturar eller skiområde. Stress for gjesten skyldast òg ei endring i dei biologiske tilhøva, spesielt på grunn av ein auke i skadelege insektar, auke i algevekst i oppvarma vatn og ved spreiing av neofyttar og allergiframkallande plantar.

Det er òg særleg utfordringar som følgjer av dei særlege kjenneteikna ved den europeiske turistsektoren. Desse er knytte på den eine sida til forbrukarmodellar, særleg sesongfordeling og turistrørsler, og på den andre sida til produksjonsmodellar, dvs. verdikjeda og turistdestinasjonar. Etterspurnaden etter turistar er for tida konsentrert veldig sterkt om månadane juli og august. På grunn av klimaendringar kan enkelte destinasjonar bli for varme i desse tider.

På den andre sida kan turisme òg tene på klimaendringar. Til dømes kan høgare (og dermed kjøligare) område tene på aukande få turistar som unngår varme byar.

Rammeverk for politikk

EUs kompetanse innan turisme er ei støtte og koordinering for å supplere medlemslandas handlingar.

EU-kommisjonen vedtok i juni 2010 meldinga Europa, verdens fremste turistdestinasjon — eit nytt politisk rammeverk for turisme i Europa. Denne kommunikasjonen sette opp ein ny strategi og handlingsplan for EU-turisme. Det vart identifisert fire prioriteringar for tiltak:

• å stimulere konkurranseevna i den europeiske turistsektoren,
• å fremje utviklinga av berekraftig, ansvarleg og høg kvalitet turisme;
• å befeste Europas image som ei samling av berekraftige destinasjonar av høg kvalitet;
• å maksimere potensialet i EUs finanspolitikk for å utvikle turisme.

Det er utarbeidd ein løpande implementeringsplan som skisserer dei viktigaste tiltaka som skal gjennomførast som ein del av strategien, i samarbeid med offentlege styresmakter, reiselivsorganisasjonar og andre offentlege/private reiselivsaktørar.

Det er viktig å nemne at flere reiselivsaktivitetar eller attraksjonar styrast av andre EU-sektorpolitikkar som vassforvalting (til dømes å sikre reint badevatn), landbruk (til dømes å sikre visse landskapsfunksjonar), biologisk mangfald og flere flere.

Forbetre kunnskapsgrunnlaget

Studien «Tid er essensielt: Tilpasning av etterspurnaden etter turisme til klimaendringar i Europa» analyserer dei potensielle verknadene av klimaendringar på etterspurnaden etter turisme i Den europeiske unionen (EU) og gjev langsiktige prognosar (2100) for klimatilpasning når det gjeld ferievarigheit og -hyppigheit.

Copernicus Service European Tourism er eit brukarstyrt klimainformasjonssystem for turistsektoren.  Ved å levere kritiske paneuropeiske klimaindikatorar (snøforhold, indeksar for klimaeigne for turisme, skogbrannindeks) har demonstranten som mål å legge til rette for kontinuerleg og langsiktig tilpasning av sektoren til eit klima i endring.  Demonstrasjonstenesta tilbyr interaktive verktøykasseapplikasjonar, og byggjer på kvalitetsdata og verktøy frå Climate Data Store (CDS). Desse er over forskjellige tidsskalaar, inkludert tidlegare klima (reanalysedata) og langsiktig (regionale klimaprognosar). Relevant informasjon er tilgjengeleg fritt på ulike måtar (kartlegging, nedlasting av indikatorar for klimapåverknad, nedlasting eller grafikk basert på etterbehandla informasjon), og tek omsyn til brukarspesifikke behov.

Interreg Euro-MED-programmet gjev midlar til prosjekter utvikla og forvalta av offentlege styresmakter, universiteter, private og sivile samfunnsorganisasjonar i Middelhavsområdet knytte til berekraftig turisme. Med-erklæringa er det endelege policydokumentet som er utarbeidd etter seks års arbeid og samarbeid for eit smartare og grønare berekraftig turismeøkosystem i Middelhavet.

Støtte investeringar og finansiering

Europakommisjonen har utvikla ein vegleiar som fokuserer på praktiske problemstillingar knytte til dei viktigaste EU-finansieringsprogramma for reiselivssektoren. Den rettar seg mellom anna mot føretak, fysiske personar, SMB-ar og offentlege styresmakter som opptrer i reiselivssektoren. Den kan bli funne her.

Likevel er det viktig å erkjenne at det meste av finansieringa til reiselivssektoren kjem frå nasjonalt eller regionalt nivå.

Støttar implementeringa

Turismesektoren kan absolutt ikkje tilpasse turismetilbod åleine, då andre organisasjonar ofte deler ansvaret for turismerelaterte aktivitetar. Som eit døme er vassforsyningsdelen av dei grunnleggjande tenestene til lokalsamfunn eller regjeringas flaumbeskyttingsoppgåve begge tilpasningsområde som er avgjerande for turisme. Det same gjeld eit reint og sunt miljø og økosystem, som er avgjerande for flere reiselivsaktivitetar. Dermed må turistsektoren kople til og kople seg til andre sektorar som biologisk mangfald, byplanlegging, katastroferisikostyring, vassforvalting, landbruk.

For å diversifisere EUs turismetilbod tilbyr EU-kommisjonen medfinansiering gjennom COSME-programmet til berekraftige transnasjonale turismeprodukter. Dette er tematiske reiselivsprodukter som transnasjonale reiseruter, ruter, stiar med fokus på ulike tema som: miljøvennleg turisme, sportsturisme, mat- og vinturisme, helse- og velværeturisme, naturturisme eller «langsam turisme» — reiser som gjer det mogleg for turistar å samhandle meir med lokalsamfunn langs ruta. Alle desse aktivitetane kan òg brukast til å tilpasse seg klimaendringane.