Karadeniz Havzası (İleri)

Kategori: Bölge ülkeleri

Bulgaristan, Gürcistan, Yunanistan, Moldova Cumhuriyeti, Romanya, Türkiye ve Ukrayna.

Politika çerçevesi

1.     Ulusötesi işbirliği programı

Interreg NEXT Karadeniz Havzası programının (NEXT- Karadeniz Havzası, 2021-2027) 2023 yılında onaylanan işbirliği çerçevesi, bu bölgede uygulanan önceki işbirliği çerçevelerinden, yani ENPI Sınır Ötesi Karadeniz Havzası Programı 2007-2013 ve ENI Sınır Ötesi Karadeniz Havzası Programı 2014-2020'den kaynaklanmaktadır.

Avrupa Birliği'nin Uyum Politikası çerçevesinde, Interreg NEXT Karadeniz Havzası programı, 2027 yılının sonuna kadar bu alandaki bölgeler ve ülkeler arasında işbirliğini destekleyecektir. Program, Interreg'in dış boyutu içinde B ⁇ Ulusötesi işbirliği ⁇ zincirine aittir. Toplam bütçesi 72,28 milyondur. Euro, ERDF (Avrupa Bölgesel Kalkınma Fonu), NDICI ⁇ Küresel Avrupa (Komşuluk, Kalkınma ve Uluslararası İşbirliği Aracı) ve IPA'nın (Katılım Öncesi Yardım Aracı) desteğine dayanmaktadır.

Programın genel amacı, Karadeniz Havzası'ndaki sınır ötesi işbirliğini daha da derinleştirmektir.

• Alanın araştırma ve inovasyon kapasitesinin geliştirilmesi,

• İklim değişikliğine uyum ve afet risklerinin önlenmesi ve
• Doğanın, biyoçeşitliliğin ve yeşil altyapının korunması ve korunması.

İklim değişikliğiyle mücadeleye odaklanma, hem hafifletme hem de uyum hedefleri açısından açıklanmaktadır. Program, temiz ve adil enerji geçişi, yeşil ve mavi yatırım, döngüsel ekonomi, iklim değişikliğinin azaltılması ve adaptasyonu, risk önleme ve yönetimi ve sürdürülebilir kentsel hareketliliği teşvik ederek net sıfır karbon ekonomisine ve esnek bir Avrupa'ya doğru daha yeşil, düşük karbonlu bir geçiş öngörüyor.

2.     Makro bölge stratejileri

Diğer iki ulusötesi bölge Karadeniz Havzası bölgesi ile kısmen örtüşmektedir: Tuna Bölgesi (Bulgaristan, Romanya, Ukrayna ve Moldova Cumhuriyeti dahil), Ukrayna ve Moldova Cumhuriyeti) ve Akdeniz Bölgesi (Bulgaristan dahil). Her iki ulusötesi işbirliği girişimi de iklim değişikliğine uyum alanında eylemler gerektirmektedir.

3.     Uluslararası sözleşmeler ve diğer işbirliği girişimleri

Karadeniz'in kıyı ve deniz çevresi, 1992 yılında Rusya, Türkiye, Ukrayna, Gürcistan, Bulgaristan ve Romanya tarafından imzalanan Karadeniz'in Kirliliğe Karşı Korunmasına İlişkin Bükreş Sözleşmesiile korunmaktadır. Sözleşme, öncelikleri arasında iklim değişikliğine uyumdan bahsetmese de, biyoçeşitlilik ve deniz ekosistemlerinin korunması gibi iklim değişikliğinden olumsuz etkilenmesi beklenen çeşitli çevresel sorunları azaltmayı amaçlamaktadır.

Bölgedeki ana ekonomik işbirliği çerçevesi Karadeniz Ekonomik İşbirliği'dir (KEİ). KEİ, Aralık 2017'de aşağıdaki öncelikleri içeren kendi iklim değişikliğine uyum stratejisini kabul etmiştir:

• KEİ alanında iklim değişikliğiyle mücadelede bölgesel işbirliğini teşvik etmek. Bu önceliğin odak noktası, esas olarak KEİ üye ülkeleri arasında uyumla ilgili bilgi ve bilgileri koordine etmek ve paylaşmaktır.

• Etkili güven standartlarına doğru çalışırken ve iklim müdahale projelerini formüle etmek için ortakları harekete geçirirken ek finansmanı katalize etmek. 
• Diyaloğu ve ortaklığı kolaylaştırmak ve toplumda iklim direncinin oluşturulmasına ve yeşil ekonominin güçlendirilmesine yardımcı olmak için halkın farkındalığını artırmak.
• Bölgedeki kurumlarda iklim değişikliği sorunu hakkında kurumsal kapasite geliştirmenin geliştirilmesini teşvik etmek.

Ayrıca, Karadeniz havzası, Mayıs 2019'da onaylanan Karadeniz için Ortak Denizcilik Gündemi (CMA) kapsamındadır. Karadeniz için CMA, deniz ekosistemlerinin korunmasını ve bölgedeki mavi ekonominin sürdürülebilirliğini desteklemektedir.

Bilimsel sütunlarının spesifik hedefleri arasında, Karadeniz stratejik araştırma ve yenilik gündemi (SRIA), küresel iklim değişikliğinin ve antropojenik stres faktörlerinin etkilerini azaltmak için yeni bilgiler sağlayan araştırmaları teşvik etmektedir.

4.      Adaptasyon stratejileri ve planları

Karadeniz seviyesinde herhangi bir adaptasyon stratejisi ve planı yayınlanmamıştır. Bununla birlikte, INTERREG Program belgesi, iklim değişikliğine uyum alanında finanse edilecek projeler için bir dizi stratejik öncelik ortaya koymuştur:

1. Akıllı gözlem, izleme ve doğru çevresel tahmin için geliştirilmiş araçlar için yeniliğin teşvik edilmesi.
2. İklim değişikliğinin Karadeniz bölgesi üzerindeki su kalitesi ve miktarı da dahil olmak üzere etkilerini önlemeye ve azaltmaya yönelik önlemler
3. Çevresel tehlikeleri ele almak: kıyı erozyonu, toprak kaymaları, deniz seviyesinin yükselmesi, aşırı olaylar, yerli olmayan türler (NIS), istilacı yabancı türler (IAS), sel ve kuraklık iklim değişikliği ile bağlantılı olarak
4. Doğal ve/veya insan kaynaklı afetler için izleme ve erken uyarı mekanizmalarının geliştirilmesi ve iyileştirilmesi
5. Yeşil toparlanma eylemlerinin geliştirilmesi ve uygulanması, Karadeniz Havzası bölgesinde iklim değişikliği adaptasyonuna katkıda bulunulması, öğrenilen dersler ve en iyi uygulamalar üzerine inşa edilmesi

2014 ⁇ 2020 döneminde finanse edilen ENI CBC programının projelerine örnekler

Interreg Yeni Karadeniz Havzası çerçevesindeki yeni projeler halen geliştirilme aşamasındadır. Bir önceki program kapsamında finanse edilen ilgili projeler, yani ENI CBC Karadeniz Havzası Programı 2014-2020 aşağıda açıklanmıştır.

AGREEN (Karadeniz Havzasında İklim-Akıllı ve Yeşil Tarım için Sınır Ötesi İttifak, 2020-2023), tarımsal sistemlerin dönüşümüne yönelik entegre eylemleri bilgilendiren, yeniliği destekleyen ve değişen bir iklimde gıda güvenliğini sağlayan bir yaklaşım olan İklim-akıllı tarım kavramına dayanmaktadır. Projenin misyonu, iklim değişikliğine karşı alınan eylemlerde tutarlılık sağlamak ve gelecek nesiller için çevresel istikrarı, ekonomik ve gıda güvenliğini sağlamaktır. Proje ortakları Bulgaristan, Romanya, Türkiye, Gürcistan, Ermenistan ve Yunanistan'da bulunmaktadır.

COPREVENT (BSB'de afet önleme ve çevresel izleme için işbirliği, 2021-2023) sel ve orman yangınlarının önlenmesi ve hasarın azaltılması ile ilgilenir ve Bulgari, Yunanistan, Moldova Cumhuriyeti ve Türkiye'deki ortakları içerir.

IASON (Invasive Alien Species Observatory and Network Development for the Assessment of Climate Change Impacts in Black Sea Deltaic Protected Areas, 2020-2023), bölgedeki nehir deltalarında biyoçeşitlilik ve ekosistemler için iklim kaynaklı risklerin değerlendirilmesini ele almaktadır. Proje ortakları Ukrayna, Romanya, Türkiye, Gürcistan ve Yunanistan'da bulunmaktadır.

HYDROECONEX (Hidroelektrik gelişimi ve iklim değişikliğinin etkisi altında Karadeniz nehir ekosistemlerinin dönüşümlerinin yenilikçi sınırötesi izleme sisteminin oluşturulması, 2018-2021), değişen bir iklimde hidroelektrik altyapılarının varlığında nehir ekosistemleri için ortak bir izleme sistemi yaklaşımı geliştirmeyi ve hidroelektrik varlığında sınırötesi nehirlerin ortak izlenmesi konusunda ikili su işbirliği için bir strateji geliştirmeyi ele aldı. Proje ortakları Romanya, Moldova Cumhuriyeti ve Ukrayna'da bulunuyordu.

Bu sayfada görüntülenen bilginin, farklı politika ve uygulama bağlamlarında kişiye özel çözümler geliştirmek için farklı yönetişim düzeylerinde çalışan aktörlere nasıl ilham verdiğini keşfedin.

• AB Araştırma ve İnovasyon Genel Müdürlüğü: AB araştırma ve inovasyon finansmanı için gündem belirlemeye uyum konusunda en son bilimsel bilgileri bulmak için Climate-ADAPT'ı kullanma
• Karpatlar için: Bir Karpat ulusötesi bölge sayfası geliştirmek ve uluslararası uyum politikalarını beslemek için Climate-ADAPT'tan ülke bilgilerini kullanmak
• Pirene İklim Değişikliği Gözlemevi: Pireneler'de sınır ötesi uyum stratejisi geliştirmek için Climate-ADAPT'tan Ulusötesi bölgeler sayfalarını kullanma