Ustanowienie systemów wczesnego ostrzegania

Systemy wczesnego ostrzegania są kluczowymi elementami przystosowania się do zmiany klimatu i zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi i mają na celu uniknięcie lub ograniczenie szkód spowodowanych zagrożeniami. Aby systemy wczesnego ostrzegania były skuteczne, muszą aktywnie angażować osoby i społeczności narażone na szereg zagrożeń, ułatwiać publiczną edukację i świadomość zagrożeń, skutecznie rozpowszechniać komunikaty i ostrzeżenia oraz zapewniać stały stan gotowości i umożliwiać wczesne działanie. Znaczenie skutecznego systemu wczesnego ostrzegania polega na uznaniu jego korzyści przez miejscową ludność.

Systemy wczesnego ostrzegania o zagrożeniach związanych z klimatem muszą opierać się na solidnych podstawach naukowych i technicznych oraz koncentrować się na ludziach lub sektorach najbardziej narażonych na ryzyko. Oznacza to przyjęcie podejścia systemowego obejmującego wszystkie istotne czynniki ryzyka, niezależnie od tego, czy wynikają one z zagrożeń klimatycznych czy podatności na zagrożenia społeczne, a także z procesów krótko- czy długoterminowych. Systemy wczesnego ostrzegania obejmują wykrywanie, analizę, przewidywanie, a następnie rozpowszechnianie ostrzeżeń, a następnie podejmowanie decyzji w odpowiedzi i wdrażanie. Takie systemy istnieją w wielu częściach świata w celu monitorowania, prognozowania i ostrzegania ludzi np. o cyklonach tropikalnych, powodziach, burzach, tsunami, lawinach, tornadach, poważnych burzach, erupcjach wulkanów, ekstremalnych upałach i zimnie, pożarach lasów, suszach itp. Aby system wczesnego ostrzegania był skuteczny i kompletny, musi obejmować cztery wzajemnie oddziałujące elementy, a mianowicie: (i) wiedza na temat ryzyka, (ii) usługi monitorowania i ostrzegania, (iii) rozpowszechnianie i komunikacja oraz (iv) zdolność reagowania.

W Europie istnieje duże doświadczenie w zakresie systemów wczesnego ostrzegania, zwłaszcza w odniesieniu do zagrożenia powodziowego i powodziowego, burz, pożarów lasów, fal upałów i susz. Systemy wczesnego ostrzegania mają bezpośrednie znaczenie dla różnych sektorów, które są najbardziej dotknięte zagrożeniami związanymi z klimatem, takimi jak zdrowie, zmniejszanie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi, rolnictwo, leśnictwo, budownictwo, obszary przybrzeżne i miejskie. Inni mogą pośrednio korzystać z systemów wczesnego ostrzegania, takich jak sektor transportu, jeśli drogi lub szyny zostaną zamknięte z wyprzedzeniem, zanim ludzie zostaną narażeni na negatywne skutki, lub turystyka, zapewniając, że grupy turystyczne zostaną ostrzeżone o dostępie do określonego obszaru lub unikaniu aktywności na świeżym powietrzu w ekstremalnych okresach pogodowych.

Niektóre systemy wczesnego ostrzegania zapewniają usługi i produkty związane z czymś więcej niż tylko konkretnym ryzykiem związanym z klimatem. Meteoalarm to wspólny wysiłek EUMETNET (Sieci Europejskich Służb Meteorologicznych), która zapewnia ostrzeżenia w Europie o ekstremalnych zdarzeniach pogodowych, w tym ulewnych deszczach z ryzykiem powodzi, silnych burzach, wiatrach gwałtownych, falach upałów, pożarach lasów, mgle, śniegu lub ekstremalnych mrozach z śnieżycami, lawinami lub silnymi pływami przybrzeżnymi. Usługa programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu (C3S) zapewnia wiarygodne, wysokiej jakości dane klimatyczne i dostosowane do potrzeb informacje dla sektorów społeczno-gospodarczych na szczeblu europejskim, które z pewnością mają znaczenie dla przystosowania się do zmiany klimatu. Również centrum danych na temat ryzyka centrum wiedzy na temat zarządzania ryzykiem związanym z klęskami żywiołowymi (DRMKC) zarządzane przez DG JRC dostarcza wyselekcjonowane ogólnounijne dane na temat ryzyka za pośrednictwem hostingu zbiorów danych i poprzez łączenie z platformami krajowymi.

Inne systemy wczesnego ostrzegania koncentrują się na konkretnych zagrożeniach lub sektorach związanych z klimatem, w tym na ogólnoeuropejskich przykładach wymienionych w poniższym tekście. Oprócz tych inicjatyw na dużą skalę system wczesnego ostrzegania opracowano i wdrożono również na niższych szczeblach (krajowym, niższym niż krajowy i lokalnym), np. w: (i) Austria, gdzie opracowano system wczesnego ostrzegania dla transportu kolejowego (ii) ) Macedonia Północna koncentrująca się na falach upałów i stanowiąca część działań wdrażających krajowy plan działania w zakresie leczenia gorąca; (iii) Tatabanya (Węgry), w celu ostrzegania o miejskich falach upałów i pożarach lasów; (iv) region Emilia-Romania (Włochy), w którym równolegle z rozwojem i udoskonalaniem technologii monitorowania hydrometeorologicznego w czasie rzeczywistym oraz szeroko zakrojonym programem informowania o ryzyku opracowano regionalny portal internetowy dotyczący ostrzeżeń pogodowych, oraz (v) Sogn og Fjordane (Norwegia) zajmujący się zagrożeniami wielorakimi (lawiny, osuwiska, fale sztormowe i powodzie).

Fale upałów i ekstremalne upały

Od 2000 r. w Europie wystąpiło kilka ekstremalnych letnich fal upałów (zob. wskaźnik EEA „Global and European temperature”), które doprowadziły do wysokiej śmiertelności i skutków społeczno-gospodarczych. Przewiduje się, że fale upałów staną się częstsze i będą trwać dłużej w całej Europie w tym stuleciu i we wszystkich scenariuszach RCP. W scenariuszu wysokiej emisji (RCP8.5) przewiduje się, że bardzo ekstremalne fale upałów (znacznie silniejsze niż fale upałów z 2003 r. lub 2010 r.) będą występować tak często, jak co 2 lata w drugiej połowie XXI ^wieku. Skutki będą szczególnie silne w południowej Europie. W odpowiedzi na takie ryzyko dla zdrowia ludzkiego, a także dla różnych sektorów istotnych dla gospodarki, wiele krajów wprowadziło systemy wczesnego ostrzegania związane z ciepłem jako opcję adaptacyjną. W skali europejskiej EuroHEAT działa jako narzędzie wspierające podejmowanie decyzji dotyczących klimatu w odniesieniu do ciepła.

Susza

Wydaje się, że dotkliwość i częstotliwość susz wzrosły w niektórych częściach Europy (zob. wskaźnik EEA „Susza meteorologiczna i hydrologiczna”), w szczególności w regionach południowych i południowo-wschodnich. Przewiduje się, że susze wzrosną pod względem częstotliwości, czasu trwania i nasilenia na większości kontynentu. Według piątego sprawozdania oceniającego IPCC największy wzrost przewiduje się w Europie Południowej, gdzie konkurencja między różnymi użytkownikami wody, takimi jak rolnictwo, przemysł, turystyka i gospodarstwa domowe, prawdopodobnie wzrośnie. Europejskie Obserwatorium ds. Susz (EDO) zawiera informacje dotyczące suszy pochodzące z różnych źródeł danych. Różne narzędzia umożliwiają wyświetlanie i analizowanie informacji związanych z suszą, natomiast serwis "Drought News" zapewnia przegląd sytuacji w przypadku zbliżających się susz.

Powódź

Liczba bardzo poważnych powodzi w Europie wzrosła w latach 1980–2010, ale z dużą zmiennością między poszczególnymi latami wynikającą z różnych przyczyn: lepsza sprawozdawczość, zmiany użytkowania gruntów i zwiększone opady atmosferyczne w niektórych częściach Europy. Przewiduje się, że zmiany klimatu zintensyfikują cykl hydrologiczny oraz zwiększą występowanie i częstotliwość powodzi w dużych częściach Europy. Powodzie pluwialne i powodzie gwałtowne, które są spowodowane intensywnymi lokalnymi opadami, prawdopodobnie staną się częstsze w całej Europie (zob. wskaźnik EEA „Powodzie rzeczne”). Przybrzeżne fale sztormowe i powodzie są najczęstszymi i najbardziej kosztownymi ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi występującymi w Europie, stanowiącymi 69 % całkowitych strat spowodowanych klęskami żywiołowymi. Na przykład w 2010 r. Francja prawie nie ucierpiała w wyniku zimowej burzy Xynthia, w której zginęło 51 osób, a szkody wyniosły ponad 1,5 mld EUR (EEA, 2013 r.). Zwiększona zdolność przewidywania szczytowych zrzutów pozostaje najistotniejszym niestrukturalnym środkiem ochrony przeciwpowodziowej. Czas realizacji ostrzeżenia powodziowego wynoszący 3–10 dni daje możliwość ustanowienia niezbędnych środków ochrony ludności i środków nadzwyczajnych, minimalizując skutki pod względem życia ludzkiego i strat gospodarczych. Europejski system informowania o powodziach (EFAS) wspiera działania przygotowawcze przed poważnymi powodziami, zwłaszcza w dużych ponadnarodowych dorzeczach i ogólnie w całej Europie. EFAS został opracowany i przetestowany we Wspólnym Centrum Badawczym w ścisłej współpracy z krajowymi służbami hydrologicznymi i meteorologicznymi, europejską ochroną ludności i innymi instytutami badawczymi.

Pożar

Ryzyko pożaru zależy od wielu czynników: zmiany klimatu, roślinności, praktyk gospodarki leśnej i innych czynników społeczno-gospodarczych. W cieplejszym klimacie przewiduje się bardziej dotkliwą pogodę pożarową, a w konsekwencji rozbudowę obszaru zagrożonego pożarem i dłuższe sezony pożarowe w całej Europie. Wpływ pożarów jest szczególnie silny w południowej Europie (zob. wskaźnik EEA „Pożary lasów”). Europejski system informacji o pożarach lasów (EFFIS) wspiera służby odpowiedzialne za ochronę lasów przed pożarami w państwach UE i dostarcza służbom Komisji Europejskiej i Parlamentowi Europejskiemu aktualnych i wiarygodnych informacji na temat pożarów lasów dzikich. EFFIS uruchamia moduł, który generuje dzienne mapy od 1 do 9 dni prognozowanego poziomu zagrożenia pożarowego przy użyciu numerycznych prognoz pogody. Moduł jest aktywny przez cały rok, chociaż rdzeń sezonu pożarowego jest w większości krajów od 1 marca ^do 31 października.

Zagrożenia dla zdrowia: choroby przenoszone przez wektory i aeroalergeny

Globalizacja i zmiany środowiskowe, uwarunkowania społeczne i demograficzne oraz zdolność systemu opieki zdrowotnej są istotnymi czynnikami powodującymi choroby zakaźne, które mogą również działać jako prekursory epidemii. W związku z tym monitorowanie zmian w tych czynnikach może pomóc w przewidywaniu, a nawet prognozowaniu wzrostu liczby chorób zakaźnych. Zmiana klimatu może zmienić zasięg geograficzny chorób przenoszonych przez wektory w Europie, w związku z czym wczesne ostrzeganie staje się jeszcze ważniejsze (zob. wskaźnik EEA „Choroby przenoszone przez wektory”). Dla Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) proponuje się stworzenie prototypu systemów wczesnego ostrzegania o chorobach wektorowo-odleżynowych w Europie: czynniki środowiskowe/klimatyczne i społeczno-ekonomiczne wywołujące choroby na wcześniejszych etapach łańcucha dostaw mogą zapewnić czas na szybką reakcję w zakresie zdrowia publicznego w celu ograniczenia kosztów ludzkich i finansowych związanych z pojawianiem się i rozprzestrzenianiem się chorób przenoszonych przez wektory w UE.

Rosnące temperatury spowodowane zmianą klimatu oznaczają, że rośliny i drzewa kwitną wcześniej i dłużej, przedłużając cierpienie wielu osób z alergią na pyłki. Europejska Sieć Aeroalergenów (EAN) stanowi pulę danych dotyczących pyłków i zarodników grzybów dostarczanych przez europejskie służby informacji o pyłkach, poszczególne ośrodki pomiarowe i dostawców danych spoza Europy. Sieć obejmuje 38 krajów i ponad 600 ośrodków pomiarowych. Baza danych EAN jest podstawowym narzędziem prognozowania pyłków, a tym samym niezbędnym do świadczenia usługi informacji o pyłkach w całej Europie. Rozwój działalności usługowej w ostatnich latach (w tym europejskie mapy ładunku, dziennik pyłkowy dla osób cierpiących na alergię na pyłki i spersonalizowane informacje o pyłkach) nie byłby możliwy bez europejskiej bazy pyłków. Usługa monitorowania atmosfery programu Copernicus (CAMS) nawiązała partnerstwo z Europejską Siecią Aeroalergenów (EAN) i bada technologie umożliwiające automatyczne obserwacje pyłków w czasie zbliżonym do rzeczywistego w całej Europie.