Skipulagning á grænum og bláum grunnvirkjum

Þörf er á þátttökunálgun í skipulagi á grænum grunnvirkjumí þéttbýli og við hönnun, framkvæmd ogmatsferli NbS. Að eiga samstarf við mismunandi hagsmunaaðila eykur þekkingarmiðlun milli aðilaen jafnframt er mikilvægt aðtakastá viðhugsanlegarfélagslegar eða stofnanalegar hindranir til að efla viðurkenningu samfélagsins á þessum lausnum og finna bestu kostinn sem tekurtillit til staðbundins félagspólitísks samhengis. Einkum hafa staðar- og svæðisyfirvöld stórt hlutverk og því er þörfá öflugu láréttu og lóðréttu samstarfi,en einnig ertengingin við einkageirann mikilvæg.

Stjórnun þéttbýlislandslagsins er flókið ferli sem fellur undir ósamrýmanlegar dagskrár eins og húsnæði, samgöngur, viðskiptamannvirki og hagkerfi. Grænir innviðir í þéttbýli þurfa alhliða skipulagningu og viðhald. Vega þarf og meta sem eina tegund landnotkunar ásamt öðrum lykilgeirum landnotkunar að koma á fót víðsvegar um borgina með tengdum göngum. Samkeppni og ósamrýmanlegir hagsmunir landnotkunar, veikt samstarf við lykilaðila (t.d. landeigendur, byggingageira, fjárfesta) eða silo-hugsun í borgarstjórn getur virkað sem sterkir takmarkandi þættir. Skortur á þekkingu á ávinningi, eða reynsla af því hvernig á að innleiða eða hanna NbS getur valdið neikvæðum viðhorfum meðal sérfræðinga, stefnumótenda eða borgara. 

Staðbundin umhverfis-, félags-, menningar- og stofnanalegt samhengi hefur mikil áhrif á árangur UGI áætlanagerðar og innleiðingar tiltekinna NbS. Þess vegna hafa gagnreyndir staðlar og leiðbeiningar verið þróaðar fyrir borgir til að tryggja skilvirka og þátttöku UGI áætlanagerð og stjórnun mismunandi NbS, til dæmis í nokkrum ESB styrktum verkefnum (t.d. GREEN SURGE,ThinkNature, Naturvation). Að auki eru samþættar og samþættar stjórnunaraðferðir eins og "mosaic" stjórnunarhættir (sem sameina ör-stigi virks borgara með þjóðhagsstigi stefnumótandi þéttbýlisskipulags, Buijs o.fl., 2019) góðar leiðir til að stuðla að félagslegu samhengi og samvinnu UGI áætlanagerð, framkvæmd og viðhald.

Tap á grænum svæðum, hnignun náttúrulegs vistkerfis, þétting borgarskipulags og vaxandi hlutfall jarðvegs hefur neikvæð áhrif á hringrás vatns, loftgæði, staðbundin hitastig og draga úr viðnámsþrótt í loftslagi borga. Þetta hefur mikinn efnahagslegan kostnað fyrir samfélagið og grænar borgir (t.d. gróðursetning trjáa eða stofnun nýs græns rýmis), endurreisn hnignaðra vistkerfa, val á lágþrýstum stjórnunarháttum í almenningsgörðum eða bygging staðbundinna náttúrulausna getur leitt til verulegs beins sparnaðar til að stjórna afrennslisvatni eða flóðum í samanburði við hefðbundnar, verkfræðilegar lausnir. Auk þess hafa þessar grænu aðgerðir einnig mikinn óbeinan efnahagslegan ávinning, t.d. með því að laða að fjárfesta og skapa ný störf fyrir margs konar atvinnugreinar.  Aðrar bætur geta tengst aukningu í ferðaþjónustu. Framboð á grænum rýmum getur gegnt mikilvægu hlutverki sem einkennir hvaða borgir geta boðið (Terkenli, et a. a. 2020), að skipta valinu í átt að þeim sérstaklega í hita streitu viðkvæmum áfangastöðum (t.d. á heitu Miðjarðarhafsssumarsumri).

Kostnaður við skipulagningu og innleiðingu NbS getur verið mjög breytilegur eftir mörgum innri þáttum, svo sem landfræðilegum mælikvarða, notkun tækni í lausnum, tíðni viðhalds og þörf fyrir viðgerðir. Yfirleitt er viðhaldskostnaður lægstur í náttúrulegum vistkerfum, s.s. búsvæðum leifa (t.d. skógum í þéttbýli eða votlendi) eða hálfnáttúrulegum vistkerfum (t.d. í stað grasflata með engjum). Kostnaður við stofnun og viðhald sumra tegunda NbS fellur að hluta til eða að öllu leyti undir borgarana (t.d. þéttbýlisbúskap), frjáls félagasamtök (t.d. aðgerðir til að endurreisa hnignað búsvæði) eða einkafyrirtæki (stormvatnstjarnar til að stjórna afrennslisvatni). Evrópusambandið hefur lagt mikla áherslu á að virkja NbS í Evrópu með því að bjóða upp á fjárhagslegan stuðning í gegnum evrópska græna samkomulagið, styrkja miðlun þekkingar um árangursrík mál (t.d. Urban Nature Atlas) og bjóða upp á opinberan vettvang til að hvetja til samstarfs við einkaaðila og opinbera geirann (The Smart Cities Marketplace). 

Græn svæði og NbS í borgum geta dregið úr hættu á hamförum, bætt vatnsstjórnun og valdið staðbundnum kælingaráhrifum til að takast betur á við háan hita og hitabylgjur. Auk þess að leysa tilteknar umhverfisáskoranir bjóða grænir og bláir innviðir samávinninga sem ná lengra en megintilgangur þeirra. Til dæmis geta almenningsgarðar og vatnshlot aukið fegurð borgarinnar, jafnframt því að þjóna sem frístundarými, hlúa að andlegri og líkamlegri vellíðan (Nilsson og Johansson, 2021)

Aðrar sambætur eru m.a.: stuðningur við líffræðilega fjölbreytni í þéttbýli, geymslu kolefnis (losun), draga úr loftmengun, bjóða upp á rými fyrir afþreyingu, náttúruupplifun og auka félagslega, líkamlega og andlega vellíðan. NBS á þéttbýlissvæðum getur stuðlað að nokkrum heimsmarkmiðum um sjálfbæra þróun, einkum að markmiðum um sjálfbærar borgir (11). 

Í mörgum aðildarríkjum ESB hafa græn grunnvirki í þéttbýli og náttúrulausnir þegar verið studdar af landslöggjöf sem tengist skipulagi landnotkunar, stjórnun stormvatns, yfirborðsvatns eða verndun líffræðilegrar fjölbreytni. Hvatar og greiðslur hafa verið þróaðar sem hvetja til innleiðingar NbS og UGI í stað hefðbundinna grára innviða. Auk þess er hægt að nota sérstök skipulagstæki á borð við Biotope Area-stuðulinn ( sjá t.d. tilfellarannsóknina í Berlín) til að krefjast þess að hluti svæðisins sé skilinn eftir sem grænt rými. Evrópusambandið styður eindregið hugmyndina um græna innviði og náttúrumiðaðar lausnir til að auka viðnámsþrótt í loftslagsmálum, sjálfbæra vatnsstjórnun og velferð manna og líffræðilegrar fjölbreytni í evrópskum borgum. Til dæmis er litið á UGI og NbS sem lykilhugtak í: Stefna ESB um líffræðilegan fjölbreytileika 2030 (2020), áætlun ESB um græna innviði (2013) og rammatilskipun ESB um vatn. Loks leggur stefna ESB 2021 um aðlögun að loftslagsbreytingum áherslu á mikilvægi þess að hlúa að náttúrutengdum lausnum fyrir aðlögun, einnig með uppskölun þeirra í þéttbýli. 

Innleiðingartími er breytilegur eftir landfræðilegum kvarða, frá nokkrum mánuðum til nokkurra ára. Til dæmis er innleiðing á litlum stíl NbS eins og grænumveggjum eða staðbundnum lífsíum frekar hratt ferli og raunverulegur byggingartími tekur minna en ár. Hins vegar getur skipulagning og hönnun, að fá opinberar heimildir, samþætting við önnur skipulags- og þróunarferli lengir framkvæmdartímann. Það getur tekið nokkur ár að skipuleggja oghrinda í framkvæmdgrænu rýmisskipulagi (t.d.þróun fjölvirks garðs). Tæknileg framkvæmd grænna rýma er einnig styttri en öll vistfræðileg framkvæmd. Það getur tekið nokkur ár áður en gróðursettur í græn svæði eða stakur NbS, s.s. græn þök,skilar fullri virkni vistkerfisins (t.d.tilaðdraga úr loftslagi eða vatns-og næringarefnaheldni).

Áætlaður líftímisamtengdra grænna innviða í þéttbýli ætti að vera mjög langur, miklu lengri en stakar byggingar eða gr. Aldur staks græns rýmis getur verið mismunandi frá nokkrum hundruðum ára (t.d.sögulegum almenningsgörðum) til nokkurra ára(t.d.græn þök). Líftími einstakra NbS getur einnig verið breytilegur, en markmiðið er langtíma viðhald.