Strefy przybrzeżne. Alternatywne rozwiązania polityczne mają wpływ na europejskie strefy przybrzeżne. 2000–2050 r.

W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono wyniki uzyskane z zastosowania modelu użytkowania gruntów EUClueScanner* do symulacji dwóch alternatywnych rozwiązań politycznych istotnych dla zintegrowanego zarządzania strefami przybrzeżnymi w Europie. Warianty „niekontrolowane” i „zrównoważone” porównano z trzecim neutralnym rozwojem wynikającym ze scenariusza SRES B1. Model uruchomiono, wdrażając rozdzielczość przestrzenną 1-km, konfigurację 10 klas użytkowania gruntów, na lata 2000–2050. Następnie zestaw wskaźników obliczono na podstawie prognozowanych europejskich map użytkowania gruntów. W szczególności za główny wskaźnik oceny presji wywieranej na strefy przybrzeżne uznaje się wzrost obszarów zabudowanych. W rzeczywistości udział obszarów zabudowanych w strefach przybrzeżnych jest prawie dwukrotnie większy niż na całej powierzchni kontynentalnej UE. Zgodnie z wynikami symulacji tendencja ta wydaje się utrzymywać w przyszłości. Różnicę między tymi dwoma alternatywami politycznymi można zaobserwować zarówno w odniesieniu do całej Europy, jak i stref przybrzeżnych, ale w tym drugim przypadku różnica jest bardziej oczywista. W przypadku całego terytorium UE-27 wzrost obszarów zabudowanych w ramach alternatywnej polityki niekontrolowanej w latach 2000–2050 jest o 7,49 punktu procentowego wyższy niż wzrost w ramach alternatywnej polityki zrównoważonej. Biorąc pod uwagę jedynie strefy przybrzeżne – określone w kontekście niniejszego sprawozdania – wzrost zabudowy jest o 7,85 punktu procentowego wyższy w przypadku strefy niekontrolowanej niż w przypadku alternatywnej polityki zrównoważonego rozwoju. Strefy przybrzeżne są zatem bardziej narażone na skutki środowiskowe wynikające z rosnącego udziału terenów zabudowanych w Europie. Jest to tym bardziej istotne, jeśli weźmiemy pod uwagę wewnętrzną podatność stref przybrzeżnych na zagrożenia. Różnica między tymi dwoma alternatywnymi rozwiązaniami politycznymi wiąże się z kontrastującym wpływem na środowisko. W związku z tym w ramach alternatywy polityki niekontrolowanej większy odsetek obszarów zabudowanych jest narażony na erozję obszarów przybrzeżnych i powodzie przybrzeżne, co w konsekwencji wiąże się z większymi potencjalnymi aktywami zagrożonymi (tj. stratami społecznymi i gospodarczymi). Wzrost powierzchni zabudowanych oznacza wzrost powierzchni nieprzepuszczalnych. Ma to wpływ na wiele dziedzin: jeżeli chodzi o obieg wody, retencja wody ma tendencję do zmniejszania się, a ryzyko powodzi na obszarach przybrzeżnych jest potencjalnie wyższe. Większa presja nagromadzenia może również prowadzić do nadmiernej eksploatacji zasobów naturalnych (np. niedobór wody, utrata gleb o wysokiej wartości) i wzrostu zanieczyszczenia. Różnica między tymi dwoma alternatywami politycznymi jest nie tylko ilościowa, ale dotyczy również wynikającego z niej wzorca przestrzennego: jest to znacznie bardziej rozproszone w regionie niekontrolowanym, co potencjalnie zwiększa fragmentację krajobrazu i utratę siedlisk, przyczyniając się do zmniejszenia różnorodności biologicznej. Podsumowując, sprawozdanie zawiera przydatne informacje na temat przyszłego potencjalnego rozwoju użytkowania gruntów na europejskich obszarach przybrzeżnych oraz związanych z tym konsekwencji pod względem podatności na zagrożenia obszarów przybrzeżnych. Informacje te można włączyć do oceny podatności obszarów przybrzeżnych na zmianę klimatu, aby odpowiednio uwzględnić zróżnicowanie innych istotnych czynników.